ABD, yaklaşık çeyrek yüzyıl sonra yeniden Ortadoğu’da savaşta. Bu kez (henüz) kara harekâtı düzenlemediği için askeri birliklerine iliştirilmiş muhabirler yok. İran’da gazetecilerin sahada çalışması ciddi kısıtlamalarla mümkün. Akredite olabilmiş bir avuç yabancı muhabir çoğunlukla sabit noktalardan canlı yayın yapabiliyor.

Farklı seviyelerde yıkıma sahne olan Tahran, Tel Aviv ve Dubai gibi kentlerde uygulanan haber karartması ise sosyal medyada yanlış bilgiye, dezenformasyona ve propagandaya daha geniş bir alan açıyor.

24 saatlik haber döngüsü ve sosyal medya hesaplarının içerik açlığını doyurmak için dev halkla ilişkiler makineleri devrede: Pentagon, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı ve İsrail Ordusu “nokta atışı imha” görüntüleri yayımlıyor. Bu görüntüler video oyunları gibi kurgulanıyor, klip haline getirilerek resmi hesaplardan yayılıyor.

Bu yazı hazırlandığı sırada, El Cezire’nin verilerine göre ABD ve İsrail’in İran’a saldırılarında 1440’tan fazla insan hayatını kaybetti. Kayıtlara göre ölenlerin arasında 8 aylık bebek de vardı, 88 yaşındaki bir kişi de. Ölenlerin 200’ü de kadındı. İran’ın karşı saldırılarında İsrail ve Körfez ülkelerinde ölen en az 35 kişi vardı. Savaşın başından 17 Mart’a kadar geçen 18 günde 13 Amerikan askeri öldü. İsrail’in Lübnan’a saldırılarında da 850 kişi öldürüldü. Savaşın başında son dönemlerdeki en büyük katliamlardan biri meydana geldi: İran’ın Minab kentinde bir ilkokul füzeyle vuruldu ve 168 çocuk öldü.

Trump ilk anda saldırının İran tarafından düzenlendiğini söyledi. Ancak araştırmacı gazeteciler ve bağımsız analistler uydu görüntülerini, ABD’li yetkililerin açıklamalarını ve sahadan gelen görüntüleri bir araya getirerek çocukları öldüren füzenin büyük olasılıkla ABD’ye ait olduğunu ortaya koydu.

Çocukların yan yana kazılmış mezarlarının görüntüleri medyada yer buldu. Ancak çoğu insan onların enkaz altında beton tozuna bulanmış beden parçalarını ya da hayattayken çekilmiş fotoğraflarını görmedi. Çocuklar çoğu kişi için isimsiz ve suretsiz kaldı.

BİR SİMÜLASYON OLARAK SAVAŞ

“Steril savaş” tartışmaları yeni değil. Fransız sosyolog Jean Baudrillard’ın 1. Körfez Savaşı sırasında Libération gazetesinde yayımladığı “Körfez Savaşı yaşanmadı” başlıklı makaleler, günümüzde savaşların temsiline dair provokatif sayılabilecek tespitler........

© Birgün