menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Çıkar çatışması mı çıkar çakışması mı?

17 0
previous day

Özel haberlerimizi ve günün öne çıkan gelişmelerini kaçırmamak için BirGün’ün WhatsApp kanalını buraya dokunarak hemen takibe alabilirsiniz.

Türkçede kullanılan kimi kavramların mantığını anlamakta zorlanıyorum. Sözgelimi “çıkar çatışması” bunlardan biri.

“Çatışma”, karşıtlıkların karşılaşmasından doğar. Sözcüğün vuruşma, kavga etme gibi anlamları vardır. “Çakışma” ise iki şeyin örtüşmesi, üst üste gelmesi durumudur.

“Çıkar çatışması” kavram, İngilizcedeki "Conflict of Interest" teriminden çevrilmiş. "Conflict" sözcüğünün dilimizdeki karşılığı çatışma, anlaşmazlık ve savaşımdır. “Interest” ise “çıkar, menfaat” demektir.

TDK, “çıkar çatışması” kavramını şöyle açıklıyor:

“1. İki veya daha çok kişinin bir çıkar etrafında sadece kendine avantaj sağlama amacıyla giriştiği çaba.

2. Bir çalışanın veya üst düzey yöneticinin işyeri ile ilgili gerçekleştirdiği işlemlerden işverenini olumsuz şekilde etkileyecek, gizli, ekonomik veya kişisel bir kazanç sağlaması.”

Bu kavrama hukuk terminolojisinde yüklenen anlam, TDK’nin açıklamasına uygun düşüyor. Haksız çıkar paylaşımı nedeniyle bir kişinin ya da kurumun görevini tarafsız ve dürüst yapmaması “çıkar çatışması” sayılıyor.

Benim de takıldığım nokta tam burası. Böyle bir durumda bireyin kendi çıkarları ile temsil ettiği kurumun çıkarlarının karşı karşıya geldiği, yani çeliştiği varsayılıyor. Oysa yolsuzlukta çıkarların buluştuğu yerde amaç birliği varsa neden “çatışma” olsun ki? Hırsızlar çalarken değil paylaşırken kavga ederler! Bana göre burada çıkarlar açısından “çatışma” değil tam bir “çakışma”, uyum sözkonusudur.

Konuyu bir örnekle anlatmaya çalışalım: Bir kamu........

© Birgün