Kadın Zamanı Derneği’nin Pazar günü İstanbul’da düzenlediği Barış ve Kadın Çalıştayı'nda konuşan Hafıza Merkezi’nden avukat Emel Ataktürk Sevimli, "Geçmişle Yüzleşme ve Onarım" başlıklı bir sunum yaptı. Hakikat, Adalet, Hafıza Merkezi kurucularından olan Ataktük Sevimli aynı zamanda Merkezin Hukuk Çalışmaları Program Yöneticisi.

Hakiki ve kalıcı bir barış için yalnızca silahların susmasının ya da ekonomik kalkınma vaatlerinin yeterli olmadığını vurgulayan Sevimli, İspanya örneği üzerinden Türkiye'nin barış ve demokratik toplum sürecini değerlendirdi.

Toplumsal çatışma ve ağır insan hakları ihlalleri yaşamış ülkelerde geçmişle yüzleşme, geçiş dönemi adaleti ve onarım (reparation) süreçlerinin nasıl işlemesi gerektiğini anlatan avukat Emel Ataktürk Sevimli  geçmişi unutup sadece ekonomik kalkınmaya odaklanmanın veya süreci zamana bırakmanın kalıcı barış getirmeyeceğini ifade etti.

Kaçınma politikalarının inkarı ve toplumsal travmaları daha da derinleştirdiğini belirten Sevimli, dünyadaki farklı ülke deneyimlerini karşılaştırarak Türkiye için bütünlüklü bir yüzleşme ve onarım mekanizmasının şart olduğunu vurguladı.

" İspanya'nın "Unutma Paktı" ve sınırları

Türkiye'de resmi söylemlerde İspanya modeline frequently atıf yapıldığına dikkat çeken Sevimli, Franco diktatörlüğü (1936-1975) sonrasında İspanya'nın benimsediği "Pacto del Olvido" (Unutma Paktı) ve 1977 Af Yasası'nı hatırlattı. Ülkede 120 bin kayıp ve 2 binden fazla toplu mezar olmasına rağmen yıllarca "sessizlik karşılığı istikrar" politikası yürütüldüğünü ifade eden Sevimli, 2007'ye kadar süren bu durumun toplumsal yaraları sarmadığını belirtti.

Sempozyuma katılan Galiçyalı bir kayıp yakınının sözlerini aktaran Sevimli, İspanya modelinin bilinenin aksine ağır bir inkâr barındırdığını dile getirdi:

"İspanyol yargıçlar Pinochet'yi Arjantin'deki suçları için yargıladılar ama İspanya'daki kayıplarla ilgili davalarımızı reddettiler. İspanya sizin için güneşli, mutlu insanların yaşadığı bir ülke olabilir ama kayıpların torunları için öyle değil. 40 yıllık diktatörlük, sorunlardan korkan ve kaçan bir elit yarattı. İspanya; yaşananların inkar edildiği, beyaz bir hafızayla yaşayan, 'Geçmişi bırak, kalkınmaya bak' diyen yeni kuşakların ülkesi haline geldi."

Sevimli, Türkiye'de de benzer........

© Bianet