menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Lise gençliğinde risk davranışları ve şiddetin toplumsal arka planı

29 0
10.03.2026

“Toplum, en kırılgan gençlerini koruyabildiği kadar güçlüdür.”

Son günlerde Türkiye’nin farklı illerinden okullarda artan şiddet, zorbalık ve disiplin sorunlarına ilişkin haberlerin sıklığı dikkat çekici biçimde arttı. Ancak son dönemde yaşanan ve bir öğretmenin öğrencisi tarafından bıçaklanması sonucu hayatını kaybetmesiyle sonuçlanan trajik olay, meselenin artık yalnızca “okul içi disiplin” çerçevesinde değerlendirilemeyeceğini acı bir şekilde ortaya koydu. Bu olay, öğretmen güvenliğinin ve okul ikliminin ne denli kırılgan bir hâle geldiğini göstermesi bakımından son derece çarpıcı.

Türkiye genelinde lise çağındaki gençlere yönelik yapılan araştırmalar, sorunun yalnızca bireysel davranışlarla açıklanamayacağını; aile, mahalle, akran çevresi ve bireysel psikolojik etkenlerin iç içe geçtiği çok katmanlı bir toplumsal yapıdan beslendiğini gösterdi. Elde edilen veriler, lise gençliğinin önemli bir bölümünün çoklu risk faktörleri altında büyüdüğüne işaret ediyor.

Araştırma bulgularına göre lise öğrencilerinin yaklaşık üçte biri alkol kullanmakta, küçük bir bölümü ise uyuşturucu madde ile temas ediyor. Bunun yanında hatırı sayılır bir kesimin okuldan kaçtığı, okul içi kavgalara karıştığı, disiplin cezası aldığı ve az da olsa öğretmenine yönelik fiziksel saldırıda bulunduğu görülüyor. Son yaşanan ölümcül saldırı, bu oranların yalnızca istatistiksel verilerden ibaret olmadığını; gerekli önlemler alınmadığında telafisi mümkün olmayan sonuçlara dönüşebileceğini ortaya koydu.

Sosyolojik açıdan bakıldığında bu tabloyu yalnızca bireysel “problemli davranışlar” ile açıklamak mümkün değil. Öğrencilerin önemli bir bölümünün suç olaylarının yoğun olduğu mahallelerde yaşaması ve bir kısmının bu olaylara doğrudan tanıklık etmesi, çevresel risk faktörlerinin gücünü ortaya koyuyor.........

© Bianet