menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Japonya stagflasyona saplandı

69 0
24.08.2026

Geçtiğimiz şubat ayında, Japonya’nın ilk kadın başbakanı Sanai Takaichi’nin erken genel seçim çağrısı yapması üzerine Japon ekonomisinin durumunu ele alan bir yazı kaleme almıştım. Takaichi seçimi ezici bir çoğunlukla kazandı. Görüşlerini 1980’lerin İngiltere Başbakanı Margaret Thatcher’dan, bugün ise Trumpizmden esinleyen Takaichi, önceki tüm başbakanlardan farklı olacağını iddia etti. Vergileri, özellikle de mağazalardaki fiyatları yükselten tüketim vergisini düşüreceğini, ancak aynı zamanda sosyal güvenlik ve “savunma” harcamalarını artıracağını açıkladı. Bunun bütçe açığının büyümesi anlamına gelmesi de onu durdurmayacaktı.

Takaichi, talihsiz ve kısa ömürlü İngiltere Başbakanı Liz Truss’tan çok da farklı olmayan bir yöntemle “büyümenin peşine düşüyordu”. Truss’ın İngiltere’de bütçe açığını büyük ölçüde artırma planları, İngiliz devlet tahvillerinin faizlerinde sert yükselişe ve sterlinin değer kaybetmesine yol açmıştı. Truss, “iktidar sahipleri”nin (tahvil piyasalarının) kendisini görevden uzaklaştırmasından önce yalnızca bir aydan biraz fazla başbakanlık yapabildi.

Geçtiğimiz şubat ayında Japonya’da da benzer bir durumun, ancak yavaş yavaş ortaya çıkacağını öngörmüştüm. Ve şimdi bu öngörü gerçekleşti. Japon devlet tahvillerinin getirileri rekor seviyelere fırlarken Japon yeni de tarihsel dip seviyelere yaklaştı.

BÜTÇE AÇIĞIYLA BÜYÜME ARAYIŞI

Japonya’nın sorunu, ekonomik büyümenin giderek kalıcı bütçe açıklarına; hükümetin inşaat ve diğer projelere yaptığı harcamalara daha fazla bağımlı hale gelmesi. Buna rağmen Japon ekonomisi durgunluğunu sürdürüyor. Japon şirketleri yatırım yapmaya isteksiz veya bunu yapabilecek durumda değilken Takaichi, teknolojiyi geliştirecek projelere daha fazla harcama yaparak Japonya’nın durgunluğuna son vermeye çalışıyor. Aynı zamanda Japonya Merkez Bankası’na faizleri artırmaması yönünde baskı yapıyor. Çünkü mevcut kamu borcunun faiz ödemeleri, hükümetin bütün harcamalarının zaten dörtte birini tüketiyor!

Bu Truss-Trump tipi politika, Japonya Merkez Bankası’nı........

© Aydınlık