Küresel gösterge petrol fiyatı, mart ayında Irak’ın Kuveyt’i işgal ettiği 1990 yılından bile daha yüksek bir artışla tarihinin en büyük aylık yükselişini gerçekleştirme yolunda ilerliyor. Çatışma, Trump ve Rubio’nun iddia ettiği gibi (muhtemelen İran’ın ABD taleplerine teslim olduğu bir anlaşmayla) yakında sona erebilir. Ya da daha muhtemel olanı, Nisan ayına ve ötesine uzanan, muhtemelen ABD kara birliklerinin İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki hakimiyetini kırmaya ve nükleer stoklarını aramaya çalıştığı daha uzun bir çatışma yaşanabilir.

Her iki durumda da ham petrol fiyatları bir süre yüksek kalacak (hatta petrol türevi ürünlerin fiyatları daha da arttı). Bu iki anlama geliyor: Kısa vadede küresel enflasyon yükselecek. Çatışma uzarsa, yükselen enflasyona düşen ekonomik büyüme eşlik edecek ve bazı büyük ekonomilerin durgunluğa girmesi muhtemel hale gelecek. Stagflasyon kesin, “slumpflasyon” (ekonomik çöküşle birlikte enflasyon) ise olasıdır.

KÜRESEL ARZ KRİZİ

Petrol ve gaz tesisleri kalıcı olarak hasar görürse, petrol fiyatları savaş öncesi seviyelerin neredeyse üç katı olan varil başına 150 dolara ulaşabilir; doğal gaz fiyatları ise savaş öncesi oranın dört katı olan 120 avro/MWh’ye fırlayabilir. Böyle bir artış, 1970›lerin sonundaki küresel arz şokuna benzer bir etki yaratarak yüksek enflasyona ve küresel resesyona katkıda bulunur. Fransa Ekonomi Bakanı Roland Lescure, Körfez’deki rafineri kapasitesinin yüzde 30-40’ının İran’ın misilleme saldırılarıyla şimdiden tahrip edildiğini ve küresel piyasalarda günlük 11 milyon varil açık oluştuğunu tahmin ediyor. Lescure, hasarlı tesislerin onarılmasının üç yılı, acilen kapatılanların yeniden başlatılmasının ise birkaç ayı bulabileceği konusunda uyardı.

Goldman Sachs ekonomistleri üç senaryo sunuyor: Baz senaryoda 6 haftalık aksama ile petrol 120 dolara çıkıp sonra 80-100 dolara geriliyor. İkinci senaryoda, 10 haftalık orta vadeli bir savaşta fiyat 140 dolara fırlıyor ve üretimi kalıcı olarak “yaralıyor”. Üçüncü ve kıyamet senaryosunda ise 10 haftalık savaş ve kalıcı hasarla fiyat 160 dolara çıkıyor ve öngörülebilir gelecekte asla 100........

© Aydınlık