Yapay (doğal olmayan insan eliyle üretilmiş olan) zekâdan, bu zekânın faydaları ve zararlarını özetlemesini istedim:

“Yapay zekâ, tıpkı elektrik ya da internet gibi, etkisi onu nasıl kullandığımıza bağlı olan güçlü bir araç. Büyük veri setlerini saniyeler içinde analiz edebilir; insanın saatler sürecek işini hızlandırır. Röntgen, MR, kan tahlili analizleri; erken teşhis; ilaç keşfinde; kanser (canser diye yazıyor) taramalarında yardımcı sistemler kullanır. Her öğrencinin seviyesine göre içerik sunabilir. Dil engellerini azaltır; çeviri, özetleme, araştırma desteği sağlar. Maden, savaş alanı, afet bölgeleri, uzay araştırmalarında (NASA ve SpaceX) yoğun kullanılır. Yazılım, tasarım, müşteri hizmetleri, lojistikte maliyet düşürür.”

Zararları hakkında da; “Bazı meslekleri azaltabilir: Çağrı merkezi, veri girişi, rutin muhasebe, temel içerik üretim gibi mesleklerde insan unsuruna ihtiyaç duyulmayabilir. Sahte video (deepfake), sahte haber, manipülasyonla dezenformasyonda kullanılabilir. Yüz tanıma, veri takibi, gözetim toplumu riski taşır mahremiyet sorunu yaratabilir. Kişiye özel algı yönetimi, propaganda ve manipülasyon mümkün olabilir. Veri taraflıysa karar da taraflı olabilir. Örneğin işe alım veya kredi değerlendirmelerinde ayrımcılık riski taşır. Otonom silah sistemleri ciddi etik sorun teşkil eder. Aşırı bağımlılık; düşünme, yazma, hafıza, araştırma becerilerinin azalması sebebiyle insan becerileri ve yaratıcılığı körelebilir.” dedi.

İKİ UCU KESKİN BIÇAK

Kıssadan hisse zaman içinde yapay zekanın kabiliyeti ve etkisi bireyleri ve hatta toplumları kontrol etme, yönlendirme ve arzu etmedikleri söylem ve eylemlere sokma riski taşıyabilir. Benim kişisel değerlendirmem iki ucu keskin bıçak misalidir. Yapay zekâ şu anda insanlık için nükleer enerjiye benzer: Elektrik üretir fayda sağlar, bomba olur yakar, yıkar ve canlıların soyunu kurutur, dünyanın ekseni kayabilir. Asıl mesele teknoloji değil; onu yöneten şirketler, devletler ve etik kurallar. İyi denetlenirse büyük nimet; kötüye kullanılırsa büyük tehdit.

Matbaa, sanayi devrimi ve internet nasıl toplum düzenini sarstıysa, yapay zekâ da benzer bir kırılma yaşatacak. Kötü amaçlı kullanmaya karşı etkili savunma yöntemlerini sorduk; bir haberi farklı kaynaklardan kontrol edin. Diğer tüm iletişim araçları ve sosyal medya platformlarında olduğu gibi ABD ve Batı’nın yapay zekâ programlarında tekelci hegemonyası........

© Aydınlık