ABD ve İsrail’in 28 Şubat tarihinde başlattığı İran saldırıları dünya ekonomisinde kalıcı etkiler bırakacaktır.

Öncelikle bu etkilerin ABD, İsrail ve Avrupa için yıkıcı derecede etkili olacağı neredeyse çok açıktır. Bu etki yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda dünya hegemonyasını ekonomik ve askeri olarak sürdürmeye çalışan ABD için askerî açıdan da yıkıcı olacaktır. ABD askeri başarısızlıkla birlikte itibar çöküşü ile de karşı karşıya kalacaktır.

Bunlar Atlantik sistemi için özet olarak söylenebilir.

Bunların yanında İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasının etkileri dünya ölçeğinde hissedilmeye başlanmıştır. Dünya petrolünün yaklaşık yüzde 20-25’inin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın İran tarafından kapatılması, petrol fiyatlarını varil başına 70 dolarlardan 100-110 dolar bandına çekmiştir. Bu fiyatın savaşın gelişimi ile 150-200 dolar civarına çıkabileceği söylenmektedir. Doğu Asya’da Japonya, Güney Kore, Tayvan gibi ülkelerin doğal gaz tedarik merkezi olan Katar’ın da bu yasaklar kapsamında olması nedeniyle, tedarik zincirinde ve fiyatında yüzde 100’e varan fiyat dalgalanmalarına neden olmuştur.

Peki Türkiye bu fiyat dalgalanmalarına karşı ne önlem alabilir? Eğer kısa dönemde bu savaş sonlanmazsa ne gibi önlemler alarak bu gidişten daha az etkilenebiliriz?

Hepimizin bildiği gibi akaryakıt fiyatlarındaki artış öncelikle nakliye fiyatlarını etkileyecektir. Bu etki, başta gıda olmak üzere tüm mal fiyatlarında artışa neden olacaktır. Doğal gaz ise elektrik üretimi, ısınma ve gübre fiyatlarını doğrudan etkileyecektir.

ENERJİ İÇİN ÖNLEMLER

1- Akaryakıt ve doğal gaz fiyatlamasındaki oransal KDV ve ÖTV, zam öncesindeki seviyede sabit tutulmalıdır. Ancak burada sadece oran değil akaryakıt ve doğal gazdan alınan KDV, ÖTV, miktar olarak da fiyat artışları öncesi seviyesinde kalmalıdır.

Bu önlemin bütçeye herhangi bir yükü olmayacaktır. Nedeni........

© Aydınlık