1908 yılında II. Meşrutiyet’i ilan eden İttihat ve Terakki Cemiyeti, milli ekonomi politikalarını benimsemiştir. Yabancı tüccarların Ege Bölgesi’ndeki kuru incir, kuru üzüm, zeytin ve zeytinyağı, meşe palamudu, meyan kökü gibi dış satım ürünlerini üreten üreticileri sömürdüğünü gören yurtsever girişimciler, 1912 yılında çiftçileri örgütleme girişiminde bulunmuşlardır. 1914 yılında başlayan I. Dünya Savaşı, milli politikaları zorunlu kılmıştır. “Kooperatif Aydın İncir Müstahsilleri Anonim Şirketi”, 21 Ağustos 1915 tarihinde kurulmuştur. Bir lik hızla büyümüş ve ürünlerin en uygun şekilde değerlendirilmesini sağlamıştır. Pamuk, incir, üzüm ve zeytin birliklerinin çatı örgütü olan TARİŞ, köklü bir antiemperyalist geçmişe sahiptır. Tarım Satış Kooperatifleri Birliği (TSKB), 1980’lere gelinceye kadar depoları, ürün işleme tesisleri, uzman personeli ile üretime ve dış satıma önemli katkılar yapmıştır. Sayıları 16 dolayında olan TSKB’ler çoğu zaman devlet adına müdahele alımları yapmış ve piyasayı düzenlemişlerdir. Neoliberal politikaların hedefi olan bu kuruluşların mali kaynakları kesilmiş, ürün işleme tesisleri kapatılmıştır. Eş zamanlı olarak Zirai Donatım Kurumu, Süt Endüstrisi Kurumu, Et-Balık Kurumu, Yem Sanayii A.Ş. ve Sümerbank gibi kamu kurumları özelleştirilmiş veya kapatılmıştır. Tariş İncir Birliği, Germencik’te 15 bin ton ürün işleme kapasiteli modern bir tesise ve depolara sahiptir. Kolonya fabrikası da vardır. Eskiden müdahale alımları, kamu........

© Aydınlık