Sağlık nedeniyle bir süredir ara vermek zorunda kaldığım halde genç sanat insanımız Deniz Göktaş'a yapılanlar karşısında bu yazıyı yazmayı gerekli gördüm... Evet, bugünün "Terörsüz Türkiye"sinde ülkeye girerken ona yapılanlar tam 59 yıl önce,1967'nin Temmuz başında, büyük yazarımız Aziz Nesin'e de uygulanmıştı.

Aziz Nesin'in o yıl yaptığı Sovyetler Birliği seyahatinden dönüşünde gözaltına alınması Demirel döneminin en büyük skandallarındandı. Gümrükte bavullarına elkonulduktan sonra "Nazım Hikmet'in vasiyetnamesini içeren ses bandlarını Türkiye'ye soktuğu, yurt dışındaki Türkiye Komünist Partisi yöneticileriyle konuştuğu" gerekçesiyle sorguya alınmıştı.

Ama ilk de değildi... Aziz Nesin daha önce de, 1955 yılında, 6-7 Eylül pogromu'nun ardından da tutuklanmıştı.

Yaptığı provokasyon sonucu İstanbul ve İzmir'de başlayan olayların kontroldan çıkmasından paniğe kapılan hükümet hemen sıkıyönetim ilan etmiş ve tutuklamalar başlamıştı. Ne ki, tutuklananların başında ne olayları tahrik edenler ne de yağmacılar geliyordu.

İzmir'de çalıştığım muhalif Sabah Postası sıkıyönetim tarafından kapatılmış, gazetenin yayın yönetmeni Orhan Rahmi Gökçe tutuklanmıştı.

İstanbul'da ise başta Aziz Nesin, Kemal Tahir, Ratip Tahir, İsmet Selimoğlu, Emin Sekun, Ziya Tüzmen, Muzaffer Kolçak, Hadi Malkoç, Recep Yelkendağ, Tahsin Güzel, Fehmi Kurucu, Hasan Kaşarcı, Dr. Hulusi Dosdoğru, Dr. Müeyyet Boratav, Dr. Can Boratav, İsmet Selimoğlu, Faik Muzaffer Amaç, Aslan Kaynardağ, Asım Bezirci, Ali Ertekin, Hasan İzettin Dinamo, Mustafa Börklüce, İlhan Berktay, Suni Büyük ve Ali Akça gibi sol aydınlar olmak üzere adı “komünist”e çıkmış 48 kişi tahrik ve tertip suçlamasıyla tutuklandılar.

O dönemde tam dokuz ay haksız yere zindanda tutulan Aziz Nesin, altı yıl sonra, hem de 27 Mayıs 1960 darbesini yapan Milli Birlik Komitesi'nin "basına özgürlük" rüzgarları estirdiği bir dönemde, eski CHP genel sekreteri Kasım Gülek'in sahibi olduğu Tanin Gazetesi'nde yayınlanan bir yazısından dolayı 18 Mayıs 1961'de "komünizm propagandası" yaptığı gerekçesiyle tekrar tutuklanacaktı. O Aziz Nesin ki, Bordighera’daki uluslararası gülmece yarışmasında kazandığı Altın Palmiye ödülünü, 27 Mayıs’tan sonra özgürlük çağının başlayacağı sanısıyla devlete bağışlamıştı…

Aziz Nesin'in 1961 yazındaki duruşmasını hem gazeteci hem de sendikacı olarak izlemiş, bu vesileyle şahsen tanışma mutluluğunu da yaşamıştım.

1963’te hem Bâbıâli’de gazetecilik ve sendikacılık, hem de Türkiye İşçi Partisi saflarında militanlık yaparken çok sık beraberdik, biz gençleri sürekli destekliyor, yüreklendiriyordu.

1964’te genel yayın yönetmenliğini üstlendiğim Akşam gazetesini solun sesi haline getirmeme Aziz Nesin de yazılarıyla değerli katkılarda bulundu.

Aziz Nesin’in 1946’da Marko Paşa’yı çıkartırken karşılaştığı sorunları yirmi yıl sonra, 1967’de İnci’yle birlikte Ant dergisini çıkartırken biz de yaşadık.

Tüm baskılara, tehditlere ve davalara rağmen 1971 darbesine kadar yaşattığımız Ant’ın 1967'de yayınladığı ilk büyük dizilerden biri Aziz Nesin’in Birleşik Arap Cumhuriyeti’ne yaptığı ziyaretin izlenimleriydi.

Aziz Nesin’in Ant’ta yayınladığımız bir diğer önemli yazısı, Türkiye’de bir Nazım Hikmet Komitesi kurulması için yaptığı çağrıydı.

Onun 1967'de Sovyetler Birliği seyahatinden dönüşünde gözaltına alınmasını 11 Temmuz 1967 tarihli Ant Dergisi'nin kapağından "Kirli Oyun" olarak duyurmuş, aynı sayıdaki "Ters bir gidiştir bu!" başlıklı başyazımda şu eleştiriyi yapmıştım:

Aziz Nesin'in o yıl yaptığı Sovyetler Birliği seyahatinden dönüşünde gözaltına alınması Demirel döneminin en büyük skandallarındandı. Gümrükte bavullarına elkonulduktan sonra "Nazım Hikmet'in vasiyetnamesini içeren ses bandlarını Türkiye'ye soktuğu, yurt dışındaki Türkiye Komünist Partisi yöneticileriyle konuştuğu" gerekçesiyle sorguya alınmıştı.

"Artık maskeler düşmüş, Terör Kanunu'nu çıkartma ve Çetin Altan'ın dokunulmazlığını kaldırma teşebbüsünden sonra Aziz Nesin'e karşı kirli polis oyunları düzenleten ve memleketi tıpkı Mussolini gibl, Hitler gibi kararnamelerle yönetmek üzere parlamentodan yetki........

© Artı Gerçek