menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Çatışma kaynaklı politik ölümleri araştırma ve kimliklendirme komisyonu

25 0
13.09.2026

Geride kalan bizlere bir gençlik ölümünü borç bırakan Ceyda Zengin ve Cebrail Alkan’a...

Hareket yöneticilerinden Murat Karayılan, hareketin cenazelerin netleştirilmesi hususunda ciddi bir emek sarf ettiğini ve bu konuda sorumluluk aldıklarını beyan etti.(19) Hareketin bu konuda yıllardır kurumsallaşmış mekanizmalarla çalıştığı biliniyor ve bugün kayıtları kamuoyuna açmış olması yıllardır sevdiklerinin akıbetini bekleyen toplum için oldukça önemli. Ancak bu konuda daha atılacak çok önemli adımların olduğu açık. Özellikle 90’lı yıllardan beri açıklanmamış isimler varsa kayıtlarında, hepsinin açıklanması gerekir. Bir önceki barış sürecinde inşa edilmiş şimdi ise tahrip edildiği için net olmayan, ki o zaman dahi çoğu anonim olan, PKK mezarlıklarına defnedilen kişilerin bilgileri eğer arşivlerinde varsa bunların açılması gerekir. Nitekim bu mezarlıkların kaçının yerinde durduğu, mevcut sayının ve durumlarının ne olduğu dahi halihazırda net değil. Yine hareketin bilebileceği ancak daha ziyade bölge halkı, dönemin korucuları, kolluk gücü ya da itirafçılar tarafından bilinen -ne yazık ki çöplükler dahi- bazı yerlere defnedilmiş/atılmış cenazelerin mezar yerlerinin tespit edilmesi için ciddi arşiv çalışmalarının yapılması gerekir. Bu açıdan PKK ile devlet kayıtlarını bir araya getiren mekanizmaların inşa edilmesi ve birlikte çalışması bir sürecinin temel ihtiyaçları arasında.

MEBYA-DER’in önemle altını çizdiği meselelerden biri ailelerin savcılıklara kan örnekleri verebilecekleri bir mekanizmanın yokluğu. Çatışma sonrası cenazenin olduğu bir vakada savcılıklar ailelerden kan örneği alıyor; fakat yakınlarını geçmişte kaybeden kişilerin kan örneği vereceği bir mekanizmanın olmadığını belirtiyorlar. Çatışmalarda hayatını kaybetmiş, yakınları bulunmadığı için kimsesizler mezarlıklarına defnedilmiş kişilere ait veriler ile bu cenazelere ait DNA örnekleri devletin adli tıp ya da mahkeme kayıtlarında olmalı. Nitekim, 2004’ten sonra, özellikle 2006’dan beri, çatışmada hayatını kaybeden PKK’lilerin tamamının otopsisinin yapıldığı ve örnekleri alındığı adli tıp kurumu tarafından ifade edilmekte. Bu nedenle ailelerin DNA örnekleri ile kimliği belirlenememiş cenazelerden alınan örnekleri sistematik biçimde karşılaştıracak merkezi ve güvenilir bir mekanizmaya ve DNA Bankasına ihtiyaç var. Nitekim aileler bir yandan PKK’den, diğer yandan devletten çocuklarının akıbetini netleştirmesini bekliyor.

Bu amaçla özel bir kanunla idarî ve mali özerkliğe sahip bir Çatışma Kaynaklı Politik Ölümleri Araştırma ve Kimliklendirme Komisyonu kurulmalıdır. Komisyonun görevi, çatışma bağlamında yaşamını yitiren kişilerin akıbetini araştırmak; kimliği belirlenememiş cenazeleri ve mezar yerlerini tespit etmek; devlet kurumları ile çatışmanın diğer taraflarının kayıtlarını karşılaştırmak; bilimsel usullerle kimliklendirme........

© Artı Gerçek