Dev/div ve divan kelimeleri etrafında yürütülen bu inceleme, Hint-Avrupa dil ailesi tasnifinin 18. ve 19. yüzyılda nasıl kurulduğunu ve bu tasnifin hangi metodolojik ve ideolojik sınırlara sahip olduğunu sorgulamayı amaçlamaktadır. Karşılaştırmalı dilbilimin kurucu isimleri olan Franz Bopp, August Schleicher ve Max Müller, Sanskritçe, Yunanca ve Latince gibi yazılı klasik dilleri merkeze alarak Hint-Avrupa dil ailesini inşa etmişlerdir. Franz Bopp,Sanskritçe deva ile, latince deu ve Yunanca Zeus kelimeleri arasındaki ses benzerliğinden hareket ederek kafadan deiwos kökünü kurdu. Bu kök Aryan'dır. Dedi. Max Müller, Vedik Hint metinlerini doğa mitolojisine bağladı. Dil ırk eşitlemesi yaptı. Hintlilerin Avrupalı olduğu fikrine vardı. Schleicher, Ana merkez Ağacı Avrupa kabul edip, diğer kıta insanlarını yok saydı. Kültürel temasın olamayacağını diğer canlıların insan olamayacağını düşündü. Bu uyduruk teorilerin kaynağı bu üç uyduruk beyindir.

Bu yaklaşımlarda yazılı tanıklık, çoğu zaman kökenin kendisiyle özdeşleştirilmiş; Avrasya bozkırlarında binyıllar boyunca varlığını sürdüren sözlü kültür, yatay temas ve eklemeli dillerin dolaşımı metodolojik olarak dışarıda bırakılmıştır. Sanskritçe olan Dev/div kelimelerinin Yunanca ve Roma dillerinde söylenişlerinden hareketle yukarıda adlarını saydığım bilim adamları Sanskrit dilini Hint – Avrupa dil ailesi içerisinde değerlendirerek Avesta, İran, Hindistan dilini; Hint – Avrupa dil ailesi içerisinde değerlendirmişlerdir. Bu dili konuşan insanlara Âri ırk demişlerdir. Ari ırk teorisini Bi-sutun anıtında geçen Âri kelimesinden hareketle oluşturmuşlardır. Bu kelimeye temiz saf anlamları yüklenerek kelime beyaz ırka mal edilmiştir. Kelime Türkçedir.

Sanskritçe deva ve Avestaca daēva biçimleri, klasik Hint-Avrupa etimoloji literatüründe PIE *deiwos (“parlayan, göksel”) köküne bağlanır ancak bu açıklama ciddi sorunlar barındırmaktadır. Öncelikle dev/div kelimesi yalnızca Hint ve İran sahasında değil, Orta Asya, Türk dünyası, Kafkasya ve Anadolu anlatılarında da yerli bir mitolojik kategori olarak karşımıza........

© Antalya Son Haber