Savaşın yeni cephesi ve Türkiye'nin kritik rolü: Karadeniz'de gemileri kim, neden vuruyor?
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Öğretim Üyesi Prof. Dr. Toğrul İsmayıl, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın Karadeniz'e etkilerini ve Türkiye'nin buradaki duruşunu AA Analiz için kaleme aldı.
Rusya-Ukrayna Savaşı'nın Karadeniz'de ulaştığı son aşama, artık yalnızca iki ülkenin deniz kuvvetleri arasındaki mücadele olarak okunamaz. Ticari gemilerin, limanların, enerji tesislerinin ve deniz taşımacılığının giderek daha fazla risk altına girmesi, savaşın ekonomik ve jeopolitik etkilerinin Karadeniz'in çok ötesine taşındığını gösteriyor. Bugün sorulması gereken yalnızca "Karadeniz’de gemileri kim vuruyor?" değildir. Daha önemli soru şudur: Karadeniz, savaşın yeni bir cephesine mi dönüşüyor?
Karadeniz'de sivil gemiler de hedef oluyor
Son dönemde yaşanan gelişmelerin merkezinde Rusya ve Ukrayna bulunuyor. Ancak iki tarafın denizdeki stratejik hedefleri aynı değil. Ukrayna, Rusya'nın Karadeniz Filosu'nu, enerji altyapısını ve deniz yoluyla yürüttüğü lojistik faaliyetleri zayıflatmaya çalışıyor. Rusya ise Ukrayna'nın limanlarını, tahıl terminallerini ve deniz yoluyla ihracat kapasitesini hedef alarak Kiev'in ekonomik dayanıklılığını kırmayı amaçlıyor.
Bu nedenle ticari gemilere yönelik her saldırıyı aynı kategoride değerlendirmek doğru olmaz. Bazı olaylarda gemilerin doğrudan hedef alındığı iddiaları gündeme gelirken bazıları limanlara veya çevredeki askeri ve ekonomik altyapıya yönelik saldırıların sonucu olarak ortaya çıkıyor. Ancak bütün bu gelişmelerin ortak bir sonucu var: Karadeniz’de sivil deniz taşımacılığı artık savaşın dolaylı değil, giderek doğrudan etkilenen unsurlarından biri haline geliyor.
Bu durum tesadüf değil. Savaşların modern karakteri değişiyor. Cephede askeri üstünlük sağlamak kadar karşı tarafın ekonomik damarlarını kesmek de stratejik bir hedef haline geliyor. Karadeniz ise bunun için son derece elverişli bir alan. Çünkü Karadeniz yalnızca bir güvenlik havzası değil; aynı zamanda tahıl, enerji, hammadde ve ticaret yollarının kesiştiği stratejik bir ekonomik alandır.
Dolayısıyla bir limanın vurulması yalnızca askeri bir sonuç doğurmuyor. Bir ticaret gemisinin risk altına girmesi yalnızca o geminin........
