Dört kıta, dört ülke tek sonuç: İsrail kaybettirir
Mardin Artuklu Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü Başkanı Doç. Dr. Necmettin Acar, farklı ülkelerdeki seçim sonuçlarının Netanyahu yönetiminin siyasi geleceği ve İsrail'e verilen desteğin küresel ölçekte aşınan meşruiyeti üzerindeki etkisini AA Analiz için kaleme aldı.
Farklı ülkelerde 2026 sonbaharında yapılan seçimlerde dört kıtada sandıktan çıkan sonuçlar, ilk bakışta her biri kendi iç dinamiklerine bağlı, birbirinden bağımsız siyasi hesaplaşmalar gibi görünüyor. 25 Ekim’de Brezilya’da başkanlık seçiminin ikinci turu ve Sırbistan’da erken parlamento seçimleri yapıldı. Bunları 27 Ekim’de İsrail’deki parlamento seçimleri ve 3 Kasım’da ABD’deki Kongre ara seçimleri izledi. Enflasyon, akaryakıt fiyatları, yolsuzluk ve otoriterleşme kuşkusuz belirleyici başlıklardı. Ancak bu sonuçları yalnızca ekonomik memnuniyetsizlikle açıklamak, daha derindeki bir temsil ve meşruiyet sorununu gözden kaçırmak olur. Brezilya, Sırbistan ve ABD’de İsrail’le yakın ilişkiler kuran ya da Gazze’deki soykırıma rağmen İsrail’e açık destek vermeyi sürdüren siyasi aktörler sandıkta kaybetti. İsrail’de ise Netanyahu liderliğindeki blok, Meclis'te en büyük grup olmayı sürdürse de çoğunluğu yitirdi. Bu durum, soykırıma verilen destekle seçim sonuçları arasında bir bağlantı kurmayı anlamlı hale getiriyor.
İsrail'deki Arap adaylar ve Gazze’deki soykırıma açıkça karşı çıkan isimler dört kıtada da kayda değer başarılar elde etti. ABD’de Demokratlar, Brezilya’da mevcut Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva, Sırbistan’da Öğrenci Listesi, İsrail’de Arap adayların seçimlerde elde ettiği başarı, soykırım karşısında küresel ölçekte biriken ahlaki itirazın siyasal sonuçlarını da hesaba katmayı gerektiriyor. Kampüslerde, sendikalarda, meslek örgütlerinde ve sokaklarda yükselen sivil toplum öfkesinin, sandık aracılığıyla siyasal toplumu yeniden biçimlendirmeye başladığı açıkça görülüyor. Bu nedenle söz konusu seçimler, sıradan bir güç değişimi olmanın ötesinde siyasal toplumun stratejik tercihleriyle sivil toplumun ahlaki itirazı arasındaki uçurumun sandığa yansıması olarak da okunmalı.
Sivil toplum/siyasal toplum dikotomisi
İtalyan sosyalist düşünür Antonio Gramsci'nin modern siyaset teorisine temel katkılarından biri, egemenliği zor ile rızanın birleşimi üzerinden açıklayan “hegemonya” yaklaşımıdır. Ona göre iktidar yalnızca zor aygıtlarına değil, yönetilenlerin rızasına dayanır.
Rıza temelli hegemonya, iktidarın diğer toplumsal sınıfları zor yoluyla baskı altına almaktan ziyade, kendi ideolojisini liderlik ve ikna yoluyla toplumun ortak düşünce ve değerler sistemi haline getirmesiyle oluşur.
Devlet aygıtından oluşan siyasi toplum ile eğitim, medya, sendikalar, dini ve kültürel yapılardan oluşan sivil toplum, bu rızanın üretildiği ve tartışıldığı alanlardır. Bu nedenle bir yönetim, devlet aygıtları üzerindeki hakimiyetini korurken toplumsal meşruiyetini........
