Yeni nesil suç örgütleri: Ağlar, teknoloji ve insan havuzları
Polis Akademisi Başkanlığı Uluslararası Güvenlik Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hasan Sencer Peker, suç örgütlerinin değişen yapısını ve arkasında yatan sebepleri AA Analiz için kaleme aldı.
Ekonomik faaliyetler yalnızca gelir üretmez. Beceri, teknoloji, iş gücü ve yeni davranış biçimleri de ortaya çıkarır. Faaliyet büyüdükçe yeni bir ekonomik değer, hatta bundan yararlanmak isteyenler açısından bir rant alanı da oluşabilir. Bu değerden yararlananlar ise her zaman piyasanın kuruluş amacıyla sınırlı kalmaz. Suç örgütleri de yasal ekonominin ürettiği imkanlardan kendi amaçları doğrultusunda yararlanmanın yollarını arar. Başka bir ifadeyle suç örgütü değeri kendisi üretmez, mevcut ekonomik yapının ürettiği kapasitenin suç açısından kullanılabilir kısmından faydalanmaya çalışır.
Bu nedenle yeni nesil suç örgütlerini anlamak için yalnızca hangi suçları işlediklerine değil, ihtiyaç duydukları insan kaynağına, beceriye, bilgiye ve lojistik imkanlara nasıl ulaştıklarına da bakmak gerekir.
Önce ekonomik yaklaşımı çözümleyelim. Arz ve talep ilişkisi yasa dışı alanlarda da gözlemlenir. Talep tarafında belirli becerilere sahip ve gerektiğinde yerine başkası konulabilen insan kaynağı arayan suç örgütleri bulunur. Arz tarafında ise suça yatkın olduğu varsayılan belirli bir grup yoktur, ekonomik ve toplumsal kırılganlıklar nedeniyle bu tür tekliflere açık hale gelebilecek kişiler vardır. Suç örgütleri açısından mesele yalnızca insan bulmak değil, ihtiyaç duydukları becerilere sahip kişilere hızlı ve düşük maliyetle ulaşabilmek ve gerektiğinde bu kişilerin yerini kolayca doldurabilmektir.
Mülkiyetten kullanım hakkına
Günümüz ekonomisinde bazı alanlarda sahiplik yerine ihtiyaç anında erişim önem kazandı. Bunun en önemli sebebi, ihtiyaçların sürekli değişmesi ve mülkiyetin pahalı hale gelmesidir. Otomobil satın almak yerine kiralıyor, ihtiyaç duyduğumuz hizmetlere dijital platformlar üzerinden ulaşıyoruz. Birçok alanda satın almak kadar kiralamak da makul bir seçenek haline geldi. Bu bağlamda, suç örgütlerinin insan kaynağıyla kurduğu ilişki de benzer biçimde değişiyor olabilir mi?
Geleneksel yapılarda sadakat, hemşerilik ve uzun süreli üyelik yalnızca kültürel özellikler değildi; güven üretme ve belirsizliği azaltma işlevi de görüyordu. Yeni yapılarda ise karar veren çekirdek varlığını korurken, eylemi gerçekleştiren kişi örgütün tamamını........
