menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Saka- Bozkurt Mitinden Kalki’ye

9 0
24.01.2026

Mitler, yalnızca inanç dünyasının ürünü değil, aynı zamanda toplumların kriz anlarında geliştirdiği hareket ve yenilenme tasavvurlarının sembolik anlatımlarıdır. Orta Asya bozkır havzasında bu tasavvur, Türk ve Saka mitolojilerinde belirgin biçimde Bozkurt sembolü etrafında şekillenir. Bozkurt, bir hayvan kültü ya da soy işareti olmaktan ziyade, çöküş dönemlerinde ortaya çıkan yenileyici hareket ilkesini temsil eder. Bu ilke, tekil bir kurtarıcıyı değil, kurtuluşu mümkün kılan tarihsel ve kozmik süreci ifade eder.


Antik kaynakların aktardığına göre Sakaların baş tanrısı Papaïos, göğü ve egemenliği; yer–su tanrıçası Appi ise bereketi ve sürekliliği simgeler. Herodotos’un verdiği bilgilerde bu ikili, Saka kozmolojisinde gök–yer dengesinin temsili olarak karşımıza çıkar.[1] Siyasal meşruiyet, Papaïos’tan gelen göksel kut ile Appi’nin temsil ettiği yer–su düzeninin birleşmesiyle anlam kazanır. Bu yapı, bozkır mitolojisinde kutsalın durağan değil, hareket üretici bir karakter taşıdığını göstermektedir.


Türk mitolojisindeki Bozkurt anlatısı, bu gök–yer dengesini tarihsel harekete dönüştüren sembolik bir çerçeve sunar. Ergenekon anlatısında demirin eritilmesi, yalnızca bir kaçış değil; kozmik düzenin yeniden kurulması anlamına gelir. Bozkurt burada yol göstericidir.Kapalı zamanı kırar ve topluluğu yeni bir döngüye taşır. Bu yönüyle Bozkurt, Papaïos’un göksel buyruğunu........

© Akdeniz Gerçek