menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Bugün Kendimi Anlamak İçin Ne Yaptım?

41 0
10.11.2026

Köşe Yazıları Diş Hekimliği Eczacılık Edebiyat Eğitim Fen Güzel Sanatlar ve Tasarım Hemşirelik Hukuk İktisadi ve İdari Bilimler İlahiyat İletişim İnsan ve Toplum Bilimleri İşletme Mimarlık Mühendislik Orman Sağlık Bilimleri Siyasal Bilgiler Spor Bilimleri Tarih Tıp Turizm Veteriner Ziraat

Güzel Sanatlar ve Tasarım

İktisadi ve İdari Bilimler

İnsan ve Toplum Bilimleri

Fikri görünür kılan kalem; kalemi anlamlı kılan istikrardır.

Bugün Kendimi Anlamak İçin Ne Yaptım?

“İlim ilim bilmektir, İlim kendin bilmektir…”

Ne güzel söylemiş Yunus Emre…

Hayat dediğimiz şey belki de insanın kendini bilme yolculuğu.

Bir ömür boyunca kendimizi tanımaya, anlamaya, bilmeye çalışıyoruz.

Ne kadar tanıdığımızı düşünsek de yaşımız kaç olursa olsun, bir gün hiç fark etmediğimiz yeni bir yönümüzle karşılaşabiliyoruz.

Ömür bitiyor, belki de kendimizi tanıma maceramız bitmiyor.

Peki, kendimizi tanımak neden bu kadar önemli?

Kendimizi gerçekten ne kadar tanıyoruz? Duygularımızın, düşüncelerimizin, davranışlarımızın ne kadar farkındayız?

İnsan kendini tanımadan başkalarını tanıyabilir mi? Kendini anlamadan başkalarını anlayabilir mi?

Daha da önemlisi, biz daha kendimizi anlamadan başkalarından bizi anlamalarını beklemek ne kadar doğru?

TANIMAKLA ANLAMAK AYNI ŞEY Mİ?

Ben iletişimi üç kelimeyle özetliyorum: Anlamak, anlaşılmak ve anlaşmak…

Anlamak deyince çoğumuzun aklına ilk olarak başkalarını anlamak geliyor. Oysa ben öncelikle kendimizi anlamaktan söz ediyorum.

İletişim, önce kendini anlamakla başlar diyorum.

Bana kalırsa iletişimin en önemli, belki de en çok ihmal ettiğimiz kısmı burası.

Çünkü pek de kolay değil insanın kendini anlaması…

İnsanın kendini anlamadan önce kendini tanıması gerekiyor.

Kendimizi tanımak, yalnızca kim olduğumuzu, neleri sevip sevmediğimizi bilmek değildir. Duygularımızın, düşüncelerimizin, ihtiyaçlarımızın, inançlarımızın, hayallerimizin, beklentilerimizin ve davranışlarımızın farkına varabilmektir.

Kendimizi tanımak, nasıl biri olduğumuzu bilmek; kendimizi anlamak ise neden öyle olduğumuzu kavramaya çalışmaktır.

Örneğin, “Ben çabuk sinirlenirim” diyebilirsiniz. Bu, kendinizle ilgili bir gözlemdir.

Ama “Ben özellikle önemsenmediğimi hissettiğimde sinirleniyorum” diyebildiğimizde, öfkemizin arkasındaki duyguyu keşfetmeye başlarız.

Ya da “Ben eleştirilmeyi sevmiyorum” demekle “Eleştirildiğimde kendimi yetersiz hissediyor, bu yüzden hemen savunmaya geçiyorum” demek aynı şey değildir.

Kendimizi anlamak dediğim şey, aslında biraz da budur.

Kendi iç dünyamıza dürüstçe bakabilmek. Hoşumuza giden özelliklerimizin yanında, görmekten kaçındığımız yönlerimizi de fark edebilmek.

Üstelik bunu kendimizi suçlamadan ve yargılamadan yapabilmek.

KENDİMİZİ ANLAMADAN BAŞKALARINI ANLAYABİLİR MİYİZ?

Diyelim ki birine mesaj gönderdiniz. Saatler geçti, cevap gelmedi.

“Herhâlde işi vardır” mı dersiniz, yoksa “Beni önemsemiyor” diye mi düşünürsünüz?

Aynı olay, farklı insanlarda farklı duygular uyandırabilir.

Çünkü iletişimde yalnızca karşımızdakinin söylediklerini ya da yaptıklarını algılamayız.

Onları kendi deneyimlerimizden, beklentilerimizden ve duygularımızdan hareketle anlamlandırırız.

Belki geçmişte önemsenmediğimizi hissetmişizdir. Belki reddedilmekten korkuyoruzdur. Belki de o gün kendimizi değersiz hissediyoruzdur.

Bazen karşımızdaki insanı değil, onun bizde uyandırdığı duyguyu dinleriz.

Psikolojide öz farkındalık olarak adlandırılan beceri, kendi duygu, düşünce ve tepkilerimizi fark edebilmemizi ifade eder.

Bu farkındalık sayesinde, örneğin karşımızdakinin söylediği bir söze hemen tepki vermek yerine kendimize sorabiliriz:

“Gerçekten beni küçümsedi mi, yoksa ben mi öyle hissettim?”

Elbette başkalarının gerçekten kırıcı ya da haksız davrandığı durumlar da vardır. Ancak kendi duygularımızı anlamak, karşımızdakinin niyetine ilişkin aceleci hükümler vermemizi önleyebilir.

Bunun bir başka yararı da ne hissettiğimizi ve neye ihtiyaç duyduğumuzu daha açık anlatabilmemizdir.

“Sen beni hiç düşünmüyorsun!” demek yerine, “Bana haber vermediğinde kendimi önemsenmemiş hissediyorum” diyebilmek gibi…

Birinci cümle savunmaya, ikincisi karşılıklı anlamaya kapı aralayabilir.

PEKİ, KENDİMİZİ NASIL DAHA İYİ ANLAYABİLİRİZ?

Öncelikle kendimize biraz daha dikkatle bakarak…

Mesela, gün içinde........

© Akademik Akıl