menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Sosyal B/İlimler “İslami B/İlimlerin” nesi olur?

23 0
27.05.2026

B/İlimleri İslami/dini-dünyevi ayırımının ötesinde, geleneğin bıraktığı yerden nakli-akli ilimler zemini üzerinden yeniden tartışmaya açmak, bilginin kaynağı, yöntemi, amacı gibi alanlarda modernist, Batı merkezci epistomolojik bakışın sığlığının ya da çerçevesinin aşılmasına katkı sunabilir.

Prof. Dr. Kudret Bülbül/ Akademisyen, Yazar

2017'de bürokratik görevlerimin sona ermesiyle birlikte tekrar üniversiteye dönmüştüm. O günkü rektörümüze "Hocam, öğrencilik yıllarımdan beri idarecilik yapıyorum. Artık idare edilmek istiyorum" ifadesiyle, isteksizliğimi belirtsem deısrarıyla SBF dekanı oldum. İlk senato toplantısı sırasında tanışma yapılırken, yanımdaki dekan hoca, "İslami İlimler" fakültesi dekanı olarak kendisini tanıttı. Bunun üzerine ben de kendisine "Siz öyle tanıtınca ben biraz alındım sanki hocam, şimdi siz İslami İlimler Fakültesi dekanı oluyorsunuz. Siyasal Bilgiler Fakültesi dekanı olarak ben bu durumda "gayri İslami ilimleri tedris eden bir fakültenin dekanı mı oluyorum?" diye takıldım. Dekan hocanın, aynı zamanda Türkiye'deki en yüksek fetva makamı olan, Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu üyesi olduğunu da öğrenmiştim. Ama o, benim bunu bildiğimi bilmiyordu. Sözlerimi şu minvalde sürdürdüm: "Hocam, 80'li yıllarda General Evren sıklıkla yaptığı il ziyaretlerinde laikliği savunmak için "din işleri ayrı, devlet işleri ayrı, bunları birbirine karıştırmayın" derdi vebuna İslami çevreler karşı çıkardı. Şimdi siz de İslami ilimler ayrı, dünyevi ilimler ayrı demiş gibi olmuyor musunuz? Sizce bu laik bir bakış açısı değil mi? "İslami İlimler" ifadesinin caiz olup olmadığını Din İşleri Yüksek Kurulu'na sormayı düşünüyorum"

Dekan hoca beni ilk kez tanıdığı, ciddi olup olmadığımı bilmediği için sessiz kalmıştı.

Bu tanışma sırasında esasen sadece bir espri yapmıyordum. Espri ile karışık bir itirazı da dile getiriyordum.

Farabi'de bulunan bütüncül bakış

Meselenin sadece bir fakülte ismi ile sınırlı olmadığı daha sonraki gündelik pek çok konuşmada da görülüyordu. İlahiyat mezunu pek çok hoca, meramını ifade etmek için konuşmalarında da "İslami ilimler" ifadesini kullanıyordu. İslam ve ilimi sadece "İslami ilimler" çerçevesinde düşünenler, benim gibi bir siyaset bilimcinin bu tartışmaya dahil olmasını pek İslami bir gereklilik olarak görmeyebilir. Ama İslam'ın hayatın her alanını kuşattığını düşünenler için mesele doğal olarak onların da meselesidir.

Bilim ve ilim tartışmasına girmeksizin, diyebiliriz ki bilim ve/veya ilim esasen terminolojidir. Terminoloji doğal........

© Açık Görüş