Ankara'nın etki alanı ve bölgesel tecrübesi dikkate alındığında, krizlerin parçası haline gelen bir aktör yerine, krizleri yönetebilen bir güç olarak hareket etmesi büyük önem taşımaktadır. Orta Doğu'nun geleceği, büyük ölçüde bu hassas jeopolitik dengenin nasıl şekilleneceğine bağlı olacaktır.

Doç. Dr. Muhammet Yıldız / Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi

Orta Doğu, yeni bir jeopolitik kırılma sürecine girmiştir. İran ile ABD ve İsrail arasında başlayan savaş, yalnızca askeri dengeleri değiştirmeyecektir. Enerji piyasalarından göç hareketlerine kadar uzanan geniş bir etki alanı yaratma potansiyeline sahiptir.

Savaşın askeri sonucunun ötesinde asıl belirleyici unsur, yeni jeopolitik düzenin bölge ülkeleri açısından neler olacağıdır. Zira Türkiye'nin bulunduğu coğrafya, bu dönüşümün merkezinde yer almaktadır. Esasında savaş öncesi süreçte Türk Silahlı Kuvvetlerinin Suriye sahasında yürüttüğü askeri operasyonlar, Ankara'nın güvenlik mimarisini, sınır hattının ötesine taşıyan bir stratejik alan oluşturmuştur. Aynı dönemde Rusya'nın Ukrayna savaşı nedeniyle askeri kapasitesini farklı bir cepheye yönlendirmesi, Suriye'deki güç dağılımını dolaylı biçimde etkilemiştir. İran ise uzun süredir kurduğu bölgesel etki alanını koruma çabası içindedir.

Bu gelişmelerle birlikte yaşanan mevcut savaş, Orta Doğu'da güç rekabetinin yeni bir aşamaya girdiğini göstermektedir. Konu, Türkiye açısından üç temel stratejik senaryo üzerinden değerlendirilebilir.

Birinci senaryo: Uzayan savaş süreci

İlk senaryo İran'ın askeri kapasitesini koruyarak çatışmayı sürdürmesi ve savaşın uzun süreli bir yıpratma sürecine dönüşmesidir. Böyle bir gelişme, Ortadoğu'da kalıcı bir gerilim hattı oluşturabilir.

Bölge, küresel enerji arzının merkezlerinden biridir. Uzayan savaş, petrol ve doğal gaz fiyatlarında ciddi dalgalanmalara yol açabilir. Enerji ithalatına yüksek düzeyde bağımlı ekonomiler bu süreçten doğrudan etkilenir. Türkiye açısından böyle bir tablo, ekonomik maliyetlerin belirgin biçimde artması anlamına gelir.

Uzun süreli çatışmalar da nüfus hareketlerini tetikleyebilir. İran'da........

© Açık Görüş