Tarımda ve Kooperatif ürünlerini pazarlamada çıkış yolu şirketleşme mi?
Son yıllarda tarımda ve tarımsal amaçlı kooperatiflerin ürünlerini pazarlamada yaşanan kimi zorluklardan çıkış yolu için şirketleşmenin çözüm yolu olacağı gündeme getirilmişti. Bu konu günümüzde de devam ediyor.
Bu konuya ışık tutacak bir yazıdan alıntılar yapmadan önce kooperatifler ile şirketler arasındaki farklara kısaca göz atmakta yarar var.
Kooperatifler İle Şirketler Arasındaki Farklılıklar Nelerdir?
Şirketlerin amacı, yatırılan sermayeden en yüksek düzeyde kar sağlamaktır. Bunun için ham madde üreticilerine ve işçilere olabildiğince az ödemeye, tüketicilere de daha fazla ödetmeye çalışırlar.
Koop’larda mülkiyet ve işletme görevi, ortaklar tarafından yüklenilmiştir.
Şirketlerde kar, ortakların sermaye katılım payına; koop’larda ise kar, ortakların yapmış oldukları işlem esasına göre dağıtılır.
Şirketlerde ortaklar birbirlerini tanımayabilir, hisse senetleri serbest piyasada alınıp satılabilir. Koop’larda ise, ortaklık senetleri kooperatifin onayı ile devredilebilir.
Şirketlerde, birey ya da aile, şirket sermayesinin yüzde 50’sinden fazlasına sahip olduğu taktirde, şirkete egemen olur. Koop’larda ise bir bireyin sahip olabileceği ortaklık sınırı, yasa ile sınırlandırılmıştır (Bakınız:Tarımda Kooperatifçilik Neden Önemli?-m-turkmenoglukoopvakfı.org.tr)
Tarımda şirketleşmenin neoliberal sistemin dayattığı bir model olduğu biliniyor. Ancak tarımsal amaçlı kooperatiflerin ürünlerini pazarlamada şirketleşmenin çözüm yolu olmayacağı konusunda yazılar çok yetersiz. Bu konuyu irdeleyen bir yazıyı, geçtiğimiz yıllarda İzmir’in tarımsal kooperatifçilik konusunda en yetkin kişilerinden biri olan Çağatay Özcan Kokulu kaleme almıştı. Kokulu’nun yazısı güncelliğini koruduğu için yinelemede yarar........
