Yapay zeka çağında dijital medya, bilginin demokratikleştiği bir alan olmaktan çıkıp, kolektif zekanın sermayeye devredildiği devasa bir tasfiye merkezine dönüştü. Bugün ürettiğimiz her içerik, makinelerin yakıtı olurken “Sentetik Proletarya” sömürüyü bizzat kendi elleriyle inşa ediyor.

Dijital medyanın vaadi, bilginin demokratikleşmesi ve hiyerarşilerin yıkılmasıydı. Ancak 2026’dan geriye baktığımızda varlığıyla hammaddeleşen sentetik proletarya sınıfının ortaya çıktığını görüyoruz. Bu sınıf, her sabah telefonunu eline aldığında mesaisi başlıyor. Attığı her tweet, paylaştığı her fotoğraf ve girdiği her tartışma ile dijital bir değer yaratıyor. İçeriğin (özne)insandan kopup saf algoritmik bir metaya dönüştüğü paradoksal süreçte varlığımızı, üslubumuzu ve bilişsel kapasitemizi AI’yi eğiten devasa veri havuzlarına yakıt olarak sunuyoruz.

Geçtiğimiz dönemde (2024-2025) OpenAI, Google’ın Reddit ve News Corp gibi platformlarla yaptığı milyar dolarlık veri lisanslama anlaşmaları, bu sömürünün en somut kanıtı oldu. Platform sahibi bu devasa kolektif birikimi, bir hammadde paketi olarak AI şirketlerine sattı. Yıllarca Reddit forumlarında bedelsizce bilgi paylaşan, tartışan ve kolektif bir zeka inşa eden kullanıcıların emeği, platform sahipleri tarafından şirketlere devredildi. Burada gerçekleşen, tarihin en büyük bilişsel artı-değer transferlerinden biridir. Kullanıcı, sosyalleştiğini sandığı her an, aslında kendi yerini ikame edecek olan algoritmaların zekasını........

© 12punto