Oxford Sözlüğü 2025 yılının kelimesi olarak “Ragebait”i seçmişti. Kısaca çoğu zaman, insanları bilinçli olarak kızdırmak için üretilen dijital içerikler demek. Oxford’un bu seçimi mevcut platformların yönlendirdiği dijital düzenin işleyişini meşrulaştıran belirlenimci bir tercih. Dijital ve basılı metinlerin tarandığı, kullanım sıklıklarının ölçüldüğü ve “çağın ruhunu yansıtan” kavramların seçildiği anlatısı, son derece sorunlu bir varsayıma dayanır. Sanki dijital dil, kendiliğinden ve eşit bir biçimde dolaşıma giriyormuş gibi. Oysa seçim, dijital ve sosyal medyada hangi kelimenin dolaşımda olduğu, kimin konuşabildiği, kimin görünür olduğu ve hangi duyguların algoritmalar tarafından ödüllendirildiğiyle doğrudan ilişkilidir. Bu sistemde görünür olan kelimeler, en çok etkileşim üretenlerdir ve itiraz, öfkeye; öfke, etkileşime; etkileşim, tüketime dönüşür.

Sosyal medya platformları, kullanıcıların dikkatini mümkün olduğunca uzun süre ekranda tutmak üzerine kurulu. Algoritmalar, hangi duygunun daha çok etkileşim ürettiğini çok iyi biliyor. Kızgın kullanıcı daha fazla yorum yapıyor, daha çok paylaşıyor, daha uzun süre kalıyor. Ragebait bu nedenle bir sapma değil, platform ekonomisinin mantıksal sonucu. Benzer şekilde “ragebait”, öfkeyi provoke eden içerikleri tanımlar ama bu öfkenin neden bu kadar dolaşımda olduğu sorusunu sistematik olarak dışarıda bırakır. Öfke, yapısal eşitsizliklerin sonucu olmaktan çıkarak dijital bir davranış haline getirilir.

Psikoloji biliminde öfke, bireyin engellenme, haksızlık, tehdit, karşılanmamış ihtiyaçlar ya da incinme algısına verdiği duygusal bir tepki (Spielberger, 1999) olarak tanımlanır yani buzdağının görünen kısmıdır.Toplumsal öfke ise sosyal adaletsizlik, ekonomik eşitsizlik, siyasal baskı veya kimlik temelli dışlanma gibi durumlarda ortaya çıkar. Öfke tarihsel olarak politik bir duygudur. Bu bağlamda toplumsal öfke, sosyolojik olarak protesto, grevler, toplumsal hareketler ve siyasal talepler şeklinde dışavurulur. Sömürüye, eşitsizliğe ve baskıya karşı........

© 12punto