Yeni olanı, alışılmışın dışına çıkanı algılayıp anlaması oldukça sorunlu olabilecek bir oluşumdur bu kamuoyu denilen olgu. Ancak yüzyıllardan beri yaratan insanlar, dallarında yeniyi ve farklı olanı denemeye başlayanlar, bu ikna edilmesi oldukça zor olabilen kamuoyu ile bir tür bağlantı kurmak zorundalar. 

Benim gördüğüm, bu kamuoyunun yeni, farklı olanla karşı karşıya kaldığında genellikle son derece tutucu olabildiği ve temel içgüdüsel davranışının yeni olana daima tepki göstermek olduğu. 

Bu, yaşadığı dönemde kendi dalında yeniyi ve farklı olanı yerleştirmek ve toplumunda yeni fikre saygınlık kazandırmak isteyen sanatçılar açısından tabii ki son derece zor ve olağanüstü mücadele ve dayanıklılık gerektirebilecek bir durum olabiliyordu.

***

21. yüzyılın bu aşamasında da durum pek farklı değil. Yeniyi, değişik olanı deneyene hâlâ tepki verilebiliyor ama bir de uzun yıllar öncesini hayal etmeye çalışın. 

Ortalama vatandaşın beyninin yeni olana açıklığının fazla gelişmemiş olduğu ve çoğunluğun sanatın önemini bile zor kavradığı dönemlerde yeniyi, değişik olanı yaratmanın ve kamuoyu tepkisinin üstesinden gelmenin ne kadar zor olabileceğini bir düşünün.
Gördüğüm kadarıyla, tarihte medeniyetin gelişimine sanatı ile katkıda bulunanlar yani bir anlamda tarihi yazanlar, hemen her durumda kamuoyuna rağmen cesur ve taviz vermeden yolunda yürüyenlerden oluşuyor.

***

Schoenberg, klasik müzik dinleyicisin o zamana kadar alışmış olduğu müzik formatının ve güzellik tanımının dışına çıkan bir yöne gitmek istiyordu. Schoenberg aldığı tepkiyi görünce ne yaptı bilemiyorum ama eminim ki Diaghilev’in gösterdiği tepkiyi o da göstermek istemiş olmalı.

Diaghilev, Wagner’in Bayreuth’ta yaptığı gibi, çeşitli sanat dallarının sahnede sentezi olan türde büyük gösteriler yapmaya girişmişti. Cosima Wagner bir ara Isadora Duncan’ı da Bayreuth’a çağırıp konserlere bale boyutu da katmasını istemişti.

Daha önce bahsettiğim gibi Diaghilev, bale, Picasso’ya tasarlattığı sahne dekorları ve........

© 10 Haber