Piyasa aktörleri arasında, piyasaların jeopolitik riskleri doğru fiyatlamakta yetersiz kaldığı yönündeki görüşler giderek daha fazla zemin kazanıyor. Özellikle pek çok analist ve işlemci, enerji fiyatlarının Hürmüz kaynaklı kesintilerin ciddiyetini veya bunların uzun vadeli sonuçlarını tam olarak yansıtmadığına inanıyor. Bir düşünce okulu bu kesintileri piyasaların alışkın olduğu ve bir şekilde atlattığı geçici birer “dalgalanma” olarak görürken, diğerleri fiyatların kriz öncesi seviyelere yaklaşmasının birkaç ay alabileceğini savunuyor.

Buna rağmen enerji fiyatları, mevcut gerilimlerin ima ettiği senaryolara kıyasla nispeten sınırlı kalmaya devam ediyor. Krizin patlak vermesiyle birlikte yaşanan anlık taktiksel dalgalanma ham petrolü şubat ayındaki kriz öncesi 66 dolarlık dip seviyesinden nisan ayındaki 108 dolarlık zirveye taşımış olsa da, fiyatlar ciddi bir kırılma yaratacak noktaya ulaşmadan durdu. Enerji piyasalarında yakın dönemde yaşanan pek çok jeopolitik şokun ardından kısa ömürlü fiyat sıçramaları görüldü. Birçok örnekte piyasa; arzın yeniden yönlendirilmesi ve stokların devreye sokulmasıyla bu duruma uyum sağladı.

Geleneksel olarak piyasalar; fiyatların fiziki teslimatları, tüketim eğilimlerini ve beklentileri yansıttığı arz ve talep dinamikleri üzerinden okunmuştur. Bu çerçevede jeopolitik tamamen yok sayılmaz, ancak genellikle piyasanın eninde sonunda uyum sağlayacağı dışsal bir kesinti olarak konumlandırılır. Savaşlar, yaptırımlar ve siyasi krizler geçici rahatsızlıklar olarak görülür; bunlar kısa vadede fiyatları değiştirebilen gürültü kaynakları olsa da piyasayı yapısal olarak anlamlı bir şekilde yeniden şekillendirmez. Bu modelde jeopolitik, piyasa sisteminin dışında yer alır.

Ancak bu ayrımı sürdürmek giderek daha zor hale geliyor. Yaptırımlar artık izole veya nadir görülen olaylar değil. Giderek daha çok kutuplu ve çatışmacı hale gelen bir ortamda, artık birer politika aracına dönüştüler. Ticaret rotaları ekonomik verimlilikten ziyade siyasi mülahazalarla şekillenirken;........

© 10 Haber