menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Bir Çocuğu Doğurmadan Anne Olunur mu?

39 0
19.09.2026

Bugün Yiğit’imin doğum günü.

Her yıl bu tarih geldiğinde onu ilk kucağıma aldığım günü değil, başka bir anı hatırlıyorum. Çünkü Yiğit’i ben doğurmadım. Doğum sancısını çeken, onu dünyaya getiren ve emziren ablamdı.

Benim hikâyem biraz daha sonra başladı.

Yiğit daha küçücükken bir gün bana kendi uydurduğu o kelimeyi söyledi:

“Aynurişkom.”

Nereden çıkardı, neden öyle söyledi bilmiyorum. Ama kaldı.

Yıllar geçti. Ülkeler, şehirler, okullar, evler değişti. Yiğit büyüdü, üniversiteyi bitirdi, çalışmaya başladı, evlendi, kendi hayatını kurdu.

Ama ben hâlâ Aynurişkom’um.

Ve bugün onun doğum gününde kendime şu soruyu soruyorum:

Bir insanı annesi kadar sevebilmek için onu doğurmuş olmak şart mı?

Dört Kadının Büyüttüğü Bir Çocuk

Yiğit aslında kalabalık bir kadın dünyasının içinde büyüdü.

Annem ve biz üç kız kardeş…

Dört kadın.

Hepimizin gözbebeğiydi ama ilginçtir, bunca sevgi ve ilgi içinde şımarmadı. Tam tersine kadınları dinlemeyi, onlarla konuşmayı, kadınların dünyasında doğal ve rahat olmayı öğrendi.

Bugün kadınlarla kurduğu sıcak ve saygılı ilişkide çocukluğunun izlerini gördüğümü düşünüyorum.

Benim Yiğit’le ilişkim ise biraz farklı gelişti.

Gazeteci olarak gittiğim yerlere onu da götürmeye başladım. İş insanlarıyla, belediye başkanlarıyla, yöneticilerle tanıştırdım. Farklı dünyaları küçük yaşta görsün istedim.

Okuluyla ilgilendik. Yabancı dil öğrensin istedik. Spor yapsın, iyi beslensin, yanlış arkadaş çevrelerinden uzak dursun diye uğraştık.

Ama yıllar geçtikçe benim için mesele bunların çok ötesine geçti.

Sevindiğinde seviniyordum.

Düştüğünde içim acıyordu.

Başına kötü bir şey gelme ihtimali bile beni korkutuyordu.

Başardığında bazen ondan daha fazla heyecanlanıyordum.

Bir insanın hayatında, gerektiğinde kendinizi hiç düşünmeden önüne atabileceğinizi hissettiğiniz bir çocuk varsa, bunun adı nedir?

Annelik mi?

Teyzelik mi?

Yoksa sevginin nüfus kâğıdında yazmayan başka bir akrabalık biçimi mi?

Meğer Bir Çocuğu Hiçbir Zaman Yalnız Anne Büyütmemiş

Bu sorunun peşine düşünce karşıma bilim çıktı.

Ve öğrendiğim şey beni hiç şaşırtmadı.

İnsan yavrusu uzun yıllar boyunca bakıma muhtaç olduğu için, insanlık tarihinde çocuk yetiştirmek hiçbir zaman yalnızca biyolojik annenin işi olmamış. Büyükanneler, kardeşler, teyzeler, halalar, amcalar, dayılar ve kimi toplumlarda kan bağı bile olmayan yetişkinler çocukların bakımına katılmış.

Bilim bunun için alloparenting kavramını kullanıyor.

Yani biyolojik anne ve baba dışındaki insanların bir çocuğun bakımına düzenli olarak katılması.

Dünyanın farklı kültürlerinde bunun başka başka karşılıkları var. Māori kültüründeki whāngai geleneğinden Afrika ve Karayip toplumlarında kullanılan othermothering kavramına kadar, çocukların yalnız iki kişi tarafından değil daha geniş bir aile tarafından büyütülmesi insanlık için hiç de yabancı değil.

Bizde bunun bilimsel adını pek söylemeyiz.

“Teyzem büyüttü beni.”

“Anneannemin elinde yetiştim.”

“Ablam bana annelik yaptı.”

Der geçeriz.

Belki o meşhur sözün anlattığı gibi........

© 10 Haber