menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Nietzsche 5: Nietzsche Wagner’le

30 0
03.04.2026

1868 yılının belki de en önemli olayı, müziğine hayran olduğu Richard Wagner’le tanışması oldu. Leipzig’de şehrin köklü ailelerinden birinin evinde R i c h a r d  W a g n e r  ve onun daha sonra karısı olacak Cosima’yla tanıştırıldı. Ve ikisi, genç Nietzsche’yle orta yaşlara gelmiş olan Wagner, ortak noktalarından birinin Alman filozof Schopenhauer olduğunu fark ettiklerinde hemen ısındılar birbirlerine ve yakınlaştılar. Basel’de yaşamaya başladıktan sonra sık sık onları Luzern Tribschen’deki evlerinde ziyaret etti Nietzsche. Hatta Wagner’in en yakınlarından biri oldu. Wagner onu  m ü r i d i  olarak görüyor, Bayreuth Festival Binası’nın kuruluşu aşamasında onun desteğine çok güveniyordu. Oysa Nietzsche’nin onunla ilişkisi bambaşka bir düzlemde yürüyordu. Onun dürüstlüğü, coşkusu, naifliği suistimal edilmeğe çok açıktı ve onu hayatı boyunca en ağır bir şekilde suistimal eden kişi Wagner oldu – annesi ve kız kardeşini ve Lou Salomé’yi saymazsak. O en çok Wagner’e kızdı, en büyük hayal kırıklığını Lou ile yaşadı, annesi ve kız kardeşi annesi ve kız kardeşiydiler… 

1869 yılında Basel Üniversitesi filoloji bölümünde bir kadronun boşalması sonrasında hocası Ritschl’ın ısrarla tavsiye etmesi üzerine klasik filoloji bölümüne  p r o f e s ö r  olarak davet edildi. Henüz 24 yaşındaydı, doktorasını bile bitirmemişti ve üniversite tarihindeki  e n  g e n ç  profesör oydu. Üniversitedeki profesörlüğü dışında Münsterplatz’daki (Katedral Meydanı) lisede de öğretmenlik yapması istendi ve o da bu görevi kabul etti.

Geleneksel olarak göreve başlayan profesörler bir açılış konferansı veriyorlardı. Bu konferansta Nietzsche ‘Homeros ve Klasik Filoloji’ başlıklı bir konuşma yaptı. 

Basel Üniversitesi Felsefe Bölümü’nün de olduğu bina, Ren Nehri kıyısında,1860’lar. (Kişisel bir bilgi; Basel’de yaşadığım yıllarda oturduğum evin önlerinden çekilmiş bir fotoğraf bu – yaşadığım evin inşaat tarihi 1357, kapının üzerinde yazan tarih bu en azından…)

Nietzsche Basel’e yerleştikten sonra kendi isteğiyle Prusya vatandaşlığından çıktı ve İsviçre vatandaşı olmakla ilgili özel bir isteği de olmadığı için hayatının geri kalanında resmi olarak  v a t a n s ı z  kaldı. Buna rağmen Alman – Fransız Savaşı’nda kısa bir süre sağlıkçı olarak Alman tarafında görev yaptı. Oysa 1. Reich’ın kuruluşunu ve Otto von Bismarck’ın iktidarına oldukça şüpheyle yaklaşıyordu. 

 Nietzsche gerek Leipzig’de gerekse Basel’de, bütün sıkıntılı, ağrılı, acılı fiziksel rahatsızlıklarına rağmen, eğlenmeyi seven, fırsatını buldukça sosyal toplantılara katılan, oralarda da merkezde olmaktan hoşlanan,  k o m i k ,  a l a y c ı  bir gençti aynı zamanda. Ayrıca ne giydiğine önem veren, görünüşüne dikkat eden  s n o b  b i r   a k a d e m i s y e n d i . Bıyıkları, fotoğraflarda poz verirken takındığı yüz ifadesi, giysilerine gösterdiği özen, arkadaş toplantılarındaki neşesi ve şakalarıyla, piyano yeteneğini kullanarak yaptığı şovlar hep görülmek istemesinin, onay ve takdir ihtiyacının bir sonucu değil mi?

1870 yılında, ruhsal yıkımına kadar sürecek olan bir dostluk başladı Nietzsche’yle  a t e i s t  t e o l o g  Franz Overbeck arasında. Kendisinden yaşça büyük meslektaşı Jacob Burckhardt’la olan arkadaşlığı da önemliydi ama onunla ilişkisi........

© 10 Haber