«Επανάσταση στο θέμα της απλοποίησης». Την υπόσχεσή της κάνει πράξη εδώ κι έναν χρόνο η πρόεδρος της Κομισιόν Φον ντερ Λάιεν μέσω των αναθεωρητικών «πακέτων» νομικών ρυθμίσεων, των λεγόμενων «omnibus», με στόχο την «απλοποίηση» του Ευρωπαϊκού Δικαίου στο όνομα της ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας στο πλαίσιο της Έκθεσης Ντράγκι. Στην πραγματικότητα όμως πρόκειται για απορρύθμιση -νεοφιλελεύθερης «κοπής»- κρίσιμων κοινωνικών και οικολογικών νομοθεσιών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η «Πράσινη Συμφωνία» για τη μετάβαση σε μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία έως το 2050, που είχε παρουσιάσει μετά βαΐων και κλάδων η ίδια η Φον ντερ Λάιεν το 2019. Ουκ ολίγοι αναλυτές εξηγούν ότι πλέον τα «omnibus» έχουν γίνει εργαλεία για τη διάλυση πράσινων στρατηγικών, αναθεωρώντας -προς όφελος των λόμπι, των μεγάλων συμφερόντων- ρυθμίσεις ετών...

Ήδη, πέρσι τον Δεκέμβριο, το Omnibus I περιόρισε δραστικά το πεδίο εφαρμογής Οδηγίας που είχε υιοθετηθεί τον Απρίλιο του 2024, με αφορμή την κατάρρευση στο Μπαγκλαντές, το 2013, οκταώροφου κτηρίου που στέγαζε επιχειρήσεις, προκαλώντας τον θάνατο 1.138 εργατριών και εργατών. Η Οδηγία υποχρέωνε τις πολυεθνικές να προλαμβάνουν τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την υποβάθμιση του περιβάλλοντος στις αλυσίδες εφοδιασμού τους. Πλέον, μόλις 1.590 από 6.139 επιχειρήσεις υπάγονται σε αυτή. Η εξέλιξη αυτή χαρακτηρίστηκε «χριστουγεννιάτικο δώρο στις πολυεθνικές»... Στα θέματα γεωργίας, το Omnibus III προβλέπει τη χαλάρωση των κανόνων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Αποδυναμώνονται έτσι οι προστασίες για τους μόνιμους λειμώνες: τις χορτολιβαδικές εκτάσεις που δεν οργώνονται και δεν καλλιεργούνται, αλλά παραμένουν με χορτοβλάστηση για πολλά χρόνια, αποτελώντας οικοσύστημα-κλειδί για την αποθήκευση άνθρακα. Πλέον ένα μεγάλο μέρος των ευρωπαϊκών ενισχύσεων, που επικεντρώνονται στο 20% των εκμεταλλεύσεων, μπορεί να καταβάλλεται χωρίς αυστηρά περιβαλλοντικά κριτήρια. «Οι αγρότες παραμένουν τα πρώτα θύματα των ακραίων κλιματικών φαινομένων αλλά δεν έχουν πια κίνητρα να συμβάλουν σε ένα σταθερό κλίμα» εξηγεί η Μίτε Σίμπφ, υπεύθυνη εκστρατειών στην Ευρώπη στην ΜΚΟ «Φίλοι της Γης».

descriptions off, selected

subtitles settings, opens subtitles settings dialog

subtitles off, selected

This is a modal window.

Beginning of dialog window. Escape will cancel and close the window.

End of dialog window.

Το Omnibus VIII αφορά το περιβάλλον και προβλέπει την απλοποίηση των προκαταρκτικών περιβαλλοντικών αξιολογήσεων, κάτι που συνεπάγεται υποχώρηση της έντασης των διαμαρτυριών τοπικών συλλογικοτήτων και πολιτών. Το δε Omnibus VI, σχετικά με τα χημικά, μπορεί να καταλήξει σε... ελαστικοποίηση της χρήσης των επικίνδυνων ουσιών, όπως οι PFAS, τα λεγόμενα «αιώνια χημικά», δηλαδή πάνω από 4.700 χημικές ουσίες που βρίσκονται παντού: από το νερό και τα καλλυντικά έως το... πιάτο μας. Είναι ανθεκτικές στο περιβάλλον, δεν διασπώνται και συσσωρεύονται στον ανθρώπινο οργανισμό με την πάροδο του χρόνου, προκαλώντας σοβαρά προβλήματα υγείας. «Αυτά τα προϊόντα επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητά μας, τα παιδιά μας, τους κήπους μας. Η πιο απλή και πιο ωφέλιμη λύση παραμένει η απαγόρευσή τους» σχολίασε η Σιμπφ.

Τέλος, ούτε η υγεία ούτε η διατροφή μας παραμένουν στο απυρόβλητο της «απλοποίησης». Με το Omnibus X, η Κομισιόν προτείνει την αναθεώρηση πολλών κανόνων για τη χρήση φυτοφαρμάκων, προσθέτων τροφίμων ή ακόμη και των πρώτων υλών που έρχονται σε επαφή με τα τρόφιμα. Παράλληλα, επανεξετάζονται ορισμένα μέτρα προστασίας που καθιερώθηκαν από την κρίση των «τρελών αγελάδων». Και φυσικά, τίποτε δεν είναι συμπτωματικό ή τυχαίο. Σύμφωνα με την ΜΚΟ Foodwatch, αυτές οι αλλαγές μπορεί να επιταχύνουν την έγκριση ουσιών στις ζωοτροφές ή στα αγροτικά προϊόντα και να χαλαρώσουν ορισμένους ελέγχους.

Ο διακηρυγμένος στόχος είναι τα «omnibus» να εγκριθούν εντός της χρονιάς. Ωστόσο αν συνεχιστεί αυτή η λογική της απορρύθμισης και της χαλάρωσης των κανόνων τότε, όπως προειδοποιεί ο Νικολά ντε Σαντελέρ, καθηγητής στο καθολικό πανεπιστήμιο της Λουβέν, «η Ευρώπη θα περάσει σε πραγματικά τραμπικό σενάριο»...

* Η Ρένα Δούρου είναι μέλος της Π.Γ. του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., υπεύθυνη για θέματα Διεθνών Σχέσεων, Εξωτερικής Πολιτικής, Ευρωπαϊκής Ενέργειας και Περιβάλλοντος, βουλεύτρια Β2 Δυτικής Αθήνας

© Η Αυγή