Bugün Siz ile beraber, Biraz _Hiciv_ yapalım..
Bugün Siz ile beraber, Biraz _Hiciv_ yapalım..
Ünlü bir Şair VeHekim de olan Şeyhî’nin,15.yüzyılda kaleme aldığı,Türk edebiyatının ilk fabl örneği Ve Hiciv mesnevisi olan,_Harnâme_ eseriyle,Bu hicvi irdeleyelim..
Beytin Orijinal Osmanlıca'sınıVeGünümüz Türkçesi ile anlamını,Becerebildiğim kadarıyla,Aşağıya nakşediyorum..
Bir eşek var idi,Za'îf ü nizâr,Yük elinden,Katı şikeste vü zâr ♡Zayıf, çelimsiz bir eşek vardı; Çektiği ağır yüklerden dolayı,Beli bükülmüştü,EzilmiştiVe İnliyordu..
Gâh odunda vü Gâh suda idi,Dün ü gün kahr ile,Büküde idi ♡Bazen odunda, Bazen suda çalıştırılırdı;Gece gündüz kahır Ve Eziyet içinde,İki büklüm olmuştu..
Dudağı çatlamış u,Arkası yâ,Yarasına sinek ü, Büğe bela ♡Susuzluktan dudağı çatlamış, Yükten arkası yara içindeydi; Yaralarına üşüşen sinekler Ve Büvelekler (atsinekleri) tam bir belaydı..
Arkasından alınsa pâlânı,Sanki it artığıydı kalanı ♡Sırtından semeri alındığında,Geriye kalan vücudu,Sanki köpeklerden arta kalmış,Bir kemik yığını gibiydi..
Bir gün ıssı kıldı mürüvvet,İtdi kerem,Re’fete geldi, ♡Bir gün sahibi insafa gelip, acıdı; Eşeğin yükünü indirdi Ve Onu dinlenmesi için, Otlağa saldı..
Yürüdü otlaya-otlaya eşek,Gördü bir yerde,Otlu bir meşek ♡Eşek otlaya-otlaya yürüdüVe Bir yerde yemyeşil, Gür otlarla dolu bir mera gördü..
Öküzler yürür içinde semiz,Karnı bende vü,Kuyruğu tım-tız ♡İçeride karınları tok, Sırtları pek, Kuyrukları dik Ve Capcanlı semiz öküzler yürüyordu..
Boynuzları var,Ulu-ulu, Her birinin içi,Yağ u et dolu ♡Kocaman, ulu boynuzları vardı; Her birinin içi et Ve Yağ ile dolup taşmıştı..
Kendi kendine eyledi seyran,Kaldı hayran u,Eyledi efgan ♡Onları kendi kendine izleyen eşek, Hayranlık içinde kaldı Ve İnlemeye başladı..
Dedi: "Bunlar cihanda can değil mi? Ya bu hak kullarına han değil mi?" ♡Dedi ki: "Bunlar bu Dünya'da can taşımıyor mu? Ya da bu yaratılanlar,Tanrı'nın kulları arasında,Birer bey,Veya daHan mıdır?"
Biz niçin böyle,Aç u çıplağız?Yük elinden niçin ufacığız? ♡Biz niye böyle aç Ve Çıplağız? Çektiğimiz ağır yükler yüzünden,Neden minicik, Çelimsiz kalmışız?
Arpa unundan olsa bir yalımız,Arşa yetecek idi yalımız ♡Eğer bizim de önümüze arpa unundan yapılmış bir yal (yiyecek) konsaydı,Kuyruğumuzun dikliği,Göklere (Arş'a) ulaşırdı..
Var idi bir ulu eşek pîri,İşitmişti bu kıssayı biri ♡Orada bulunan yaşlı Ve Bilge bir eşek, Bizimkinin bu kendi kendine söylenmesini işitti..
Dedi: "Ey........
