Tek eşlilik, kuşlar aleminde çok sık rastlanan bir durum değildir. Ancak bazı kuş türleri var ki, sadakatlerine hayran olmamak mümkün değildir. Aşk ve sadakat konularında insanoğluna nispet edercesine kararlı duruş sergileyen kuş türleri bulunmaktadır.

Tek eşliliğin örneğini sergileyen kuşlar arasında kuğu, angut, Penguen, Kel Kartal, Akbaba,Turna, Albatros ilk akla elenlerdir.

Zarafet sembolleri kuğular, uzun boyunları ve bembeyaz tüyleriyle doğanın en etkileyici canlılarından biridir.

Kuğular, uçarken gökyüzünde uzun ve zarif bir görüntü sergilerler. Kanat açıklıkları 3 metreye kadar ulaşabilir ve bu da onları gökyüzünde göz kamaştırıcı kılar. Uzun mesafelere rahatlıkla göç ederler. Bu asil kuşlar, sadece güzellikleriyle değil, aynı zamanda yaşam tarzları ve ilginç davranışlarıyla da insanları büyüler. Özellikle beyaz kuğular, asil görüntüleriyle sanat eserlerine ilham kaynağı olmuşlardır.

Boynunu "S" biçimine sokarak ya da gagasını aşağı doğru eğip boynunu dik tutarak yüzer; kuyruğu sivri uçlu ve çoğu kez yukarı doğru kalkıktır. Başını ileriye doğru iyice uzatarak uçar ve uçarken hafif kavisli tuttuğu kanatlarından derin, müzikal ve ritmik bir ses yükselir. Erkek ve dişisi aynı görünümdedir.

Çeşitli seslerle iletişim kuran kuğular, özellikle ötüşleri ve hırlamalarıyla diğer kuşlardan ayrılırlar. Sesli ve sessiz iletişim teknikleri kullanarak birbirleriyle etkili bir bağ kurarlar. Yüksek sesle ötmeseler de kuğular, sessiz iletişimleriyle ünlüdür. Başlarını sallama ve kanat hareketleriyle duygu ve isteklerini ifade ederler. Bu özellikleri onları oldukça gizemli kılar. Her yıl çiftleşme döneminde çeşitli nedenlerle uzakta kalsalar bile, yine aynı eşlerini kendilerine özgü iletişim teknikleriyle arar ve bulurlar. Kuğuların çiftleşme dansları oldukça etkileyicidir. Boyunlarını birbirlerine dolayarak ve kanat çırparak sergiledikleri dans, adeta bir aşk gösterisidir. Eşlerini aldatmayan erkek kuğular, eşlerinin kuluçka döneminde yuvalarını kurar ve onlara yardımcı olurlar. Yavrularına karşı oldukça koruyucu olan baba kuğular, yuvayı ve yavruları tehlikelerden canları bahasına korurlar.

Kuğular, su bitkileri, küçük balıklar ve böceklerle beslenirler. Gagalarını suyun altına daldırarak yiyecek ararlar. Bu beslenme şekilleri, ekosistemde önemli bir denge unsuru sağlar.

Doğal yaşam alanlarında 10 ila 20 yıl arası yaşarken, koruma altındaki kuğuların 30 yılı aşkın bir süre yaşadıkları saptanmştır.

Hakkında çok yanlış düşündüğümüz kuşların başında angut kuşu gelir. ''Kaba saba, ahmak'' anlamında da kullanılan, biri laftan anlamayınca, boş boş bakınca ya da aptallık edince hemen 'Angut musun?' ya da Angut gibi ne bakıyorsun der günümüzün insanı.

Angut, ördekgillerden, tüyleri kiremit renginde evcilleştirilebilen bir su kuş olup ömür boyu tek eşli yaşaması ve eşine olan sadakati ile bilinir.

Angut kuşunun en önemli özelliği eşine sadakti nedeniyle eşi öldükten sonra çiftleşmeyişi ve kendisi ölene kadar da eşi için yas tutmasıdır. Eşinin öldüğünde yanına yırtıcı bir hayvan gelse bile yerinden kıpırdamayışı, gözlerini bir dakika bile ayırmadan eşine bakıyor olmasıdır.

Dişi olsun erkek olsun bütün Angut kuşlarının çok ürkek bir hayvan olmasına karşın, eşinin ölüsünün başında bekleyen Angut kuşuna elinizi uzatsanız dahi kımıldamaz ve oradan kaçmaz.

Angut kuşlarının, büyük ve zarif yapıları vardır, uzun ve ince boyunları ile dikkat çekerler. Genellikle beyaz veya gri tüy yapısına sahiptirler. Uzun bacakları sayesinde su üzerinde rahatça hareket edebilirler.

Yaklaşık 50-67 cm uzunluğunda, kanat açıklığı 121-145 cm arasında olup gövdesi turuncumsu kahverengi, başa ve uçlara doğru renkler daha soluktur. Kuyruğu ve kanat uçları siyah, kanat aynası yeşil ve kanatların iç tarafındaki örtücü kısımlar beyazımsıdır.

Angut kuşları, genellikle sulak alanlarda, göllerde ve nehir kenarlarında yaşarlar. Bu kuşların yaşam alanları, su kaynaklarına yakınlığı ile belirlenir. Angut kuşları, su üzerinde ve sulak alanlarda yüzme, beslenme ve üreme faaliyetlerini gerçekleştirirler. Bu kuşlar, su yüzeyinde veya su altında besin arayışında bulunurken, uzun boyunlarını kullanarak derin suya dalabilirler. Ayrıca, bu kuşlar göçmen özellikleri ile de bilinirler ve mevsimsel olarak uçarak farklı bölgelere göç edebilirler.

Ancak ne acıdır ki, bugün bu özelliklerinden habersiz olan pek çok kişi, angut sözcüğünü aşağılayıcı bir anlamda kullanır. Sadakatin ve Bağlılığın Sembolü Angut kuşları, eşlerinden birini kaybettiklerinde onun başında günlerce bekler. Yas tutar, sessizce vedalaşır.

Doğanın böylesine saf bir bağlılıkla örülü hikayesi, insana "sevgi" kavramını yeniden anımsatır. Angut, sessizliğiyle bağırır bize; sevginizi koruyun, sadakatinize sahip çıkın ve unutmayın, doğanın her hikayesi, insana bir şey öğretmek için yazılmıştır. Sevgi sadece bir duygu değil, insan olmanın temel taşıdır.

Hayvanlar âleminin en centilmen türü olarak kalbimizi kazanan erkek penguenler, tek eşli olmalarının yanı sıra, eşi ile beraber kuluçkaya oturarak hayatın müşterek olduğunu gösterirler. Yavrularını eşleriyle beraber büyüten erkek penguenlerin şirinlikleri bununla da bitmez; dişilerine çakıl taşı hediye ederek kur yapan erkek penguenler hayvanlar âleminin en tatlı aşığdırlar. Ayrıca yavrularına yemek aramak için açık denizlerde iki ay geçirmek zorunda kalan dişiler, bu maceraya atıldıklarında erkek penguenler eşlerini sadık ve sabırlı bir şekilde bekler; yavruyu besler ve ısıtır. Penguenler, başarılı yürüyücüler olmadıkları için hızlı hareket etmek adına karınlarının üzerinde kızak gibi kayarak ilerler.

Dişi penguen yumurtladıktan sonra yemek aramak için 2 ay gibi uzun bir süre yolculuğa çıkar. Bu sırada ‘adam gibi adam’ olan imparator penguen, yumurtayı sıcak tutar ve sadık bir şekilde eşini bekler. Aynı şekilde dişi penguen de asla tek eşlilik kuralını bozmaz.

Eşine bağlılığı ile göz dolduran hayvanların başında kel kartal gelir. Yaygın olarak Kuzey Amerika’da yaşayan ve yırtıcı olan bu tür, aslında isminde olduğu gibi kel değildir. Oldukça karizmatik bir görüntüsü olan kel kartallar tüm hayatını tek bir eşle geçirir. Eşi öldüğünde ise yeni bir eş arayışına girmez, hayatlarını yalnız tamamlarlar.

Kuzey Amerika dışında yüksek dağların olduğu kayalık yerlerde de görülen kartallar genel olarak diğer uçan yırtıcılardan daha iri ve daha güçlü olup kafa yapıları daha büyüktür.

Kartallar, eşleri ölünce yalnızlıkla dost olup başka eş aramadıklarından dünyanın en vefalı hayvanları olarak bilinirler.

Diğer yırtıcı kuşlar gibi eğri gagaları, kaslı bacakları ve güçlü pençeleri vardır. Eğri gaga yapısı avlarının etlerini söküp almaya yardımcı olurken, kaslı bacakları ve kilitlenebilen pençeleri sayesinde kendilerinden daha ağır avları bile uçarak taşıyabilirler.

Kartalların görme yetenekleri çok gelişmiştir. Yüksek irtifalarda süzülürken yeri tarayarak avlarını hissettirmeden tespit edebilirler. Gözbebeklerinin kafataslarına oranla çok büyük oluşu, gelişmiş görme yeteneklerinin anahtarıdır.

© Yeniçağ