Tez gibi, proje gibi bir zorunluluk gereği yapılan alan araştırmalarına bağlı olmaksızın, tamamen amatör ruhla, gönül vererek yapılan masal, efsane gibi halk anlatılarının derlenmesi ve unutulmasını önleyip kayıt altına alınmasını ve bu işi yapan Hikmet Turhan Dağlıoğlu, Yusuf Ziya Demircioğlu, Nuri Taner, Cavit Aker, Mustafa Gökçeoğlu, Hüseyin Cılga, Ferruh Arsenel, Yaşar Ürük, Selami M.Yurdatap, Oğuz Yorgancıoğlu, Mustafa Necati Sepetçioğlu, Hasan Barışcan ve İsmet Alpaslan gibi halk bilimi araştırmacılarını yürekten kutluyor, vefat edenlerin ruhu şad olsun diyor, hayatta olanlara sağlıklar diliyorum.

Efsane ya da söylene yıllarca gerçekten olmuş gibi kuşaktan kuşağa aktarılan öykülerdir. Söylencelerde anlatılan olaylar bazen gerçeküstü olabilir, ama çoğunlukla gerçek olaylara ve gerçekten yaşamış kişilere dayanır. Bu öykülerin çoğu kahramanca işler yapmış kişilerle ilgilidir. Söylenceler bir bölge ya da halkın kültüründe önemli yer tutar.

Halk imgesinden doğan efsaneler, ağızdan ağıza dolaşır ve konusu genellikle olağanüstü nitelikte olan ün salmış öykülerdir. Efsanelerde, manevi olgunluğa ve inanca bağlı olarak yaşanan kişilik ya da kavramlar, olaylar içinde olağanüstü bir güçle sergilenir. Bu tip olguları işleyen Ağrı Efsanelerini ve Manisa’nın Demirci ilçesi efsanelerini köy köy mezra mezra dolaşıp halk ağzından derleyip çeşitli kitap ve dergilerden bulup buluşturup kitaplaştıran İsmet Alpaslan’ı bu büyük emeği için yürekten kutluyorum.

Topluma ve zamana göre değişmeyen bazı değerlere önem verilen, insanları doğruluktan ayrılmamaya özendiren, iki yüzlü, kibirli, sahtekâr insanlara ödün vermeyen, insanlara ders verme amacını ana ilke olarak gören efsanelerde: Dünyanın yaratılışı ve sonu, savaşlar ve felaketler, seçkin kişiler, olağanüstü varlıklar ve güçler, mitolojik hayvanlar ve bitkiler, dini kahramanlar özenle işlenmiştir.

“Ağrı Dağı’nın özel fiziki yapısının yanında çeşitli dini inanış ve efsanelere konu olma özelliği de vardır. İnanışlar Hz. Adem’den Nuh Peygambere hatta günümüze kadar uzanır. Denilebilir ki, yeryüzünde insan zihnini en çok kurcalayan coğrafi yer Ağrı Dağı olmuştur.” diyen İsmet Alpaslan, Ağrı Efsaneleri’nin ön sözünde: “Anadolu’nun pek çok yeri gibi Ağrı da baştan başa efsane........

© Yeniçağ