Emekliler çalışmak istiyor ama sigortalı olamıyor
Türkiye’de sosyal güvenlik sistemi, 2008’de 5510 sayılı Kanun’la köklü bir değişime uğradı. Bu değişim, birçok alanda ikilik oluşturuyor. 1 Ekim 2008 tarihi sadece bir yasanın yürürlük tarihi olarak kalmadı, adeta bir milat oldu çalışma hayatı için. Yasanın yürürlük tarihinden öncesi ve sonrasında işe girmiş olmanız size uygulanacak kuralları esaslı olarak değiştiriyor. Bu da haliyle dezavantajlı tarafta kalanların yakınmalarına yol açıyor.
Şayet ilk defa sigortalı olduğunuz tarih 1 Ekim 2008 öncesi ise (yani sosyal güvenlik reformu öncesi) emekli olduktan sonra Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) ödeyerek özel sektörde çalışabilirsiniz. Yaşlılık aylığınız da kesilmez. 2008 sonrası ilk defa sigortalı olarak işe girenler için ise durum çok farklı. Onların emekliliğine daha çok var, diye düşünmeyin. Çoktan emekli olmaya başladılar ve her geçen gün sayıları artıyor. 2008 sonrası işe girenler hali hazırda; 5400 prim günü yaş şartını doldurarak ya da engelli emekliliğinde özel koşullarla emekli olabiliyorlar. Ancak yeniden çalışmaya kalktıklarında aylıkları bir anda kesiliyor. SGK, “ya emekli aylığı ya işçi maaşı” tercihini zorluyor. Bu, milyonlarca insanı doğrudan etkileyen bir olgu.
Arkamıza yaslanıp düşünelim: 2008 öncesi emekliler, SGDP sayesinde hem emekli maaşını alıyor hem de işgücü piyasasında kalabiliyor. İşveren SGDP’yi ödüyor, emekli de ek gelir elde ediyor. SGK da 2,25 oranında prim alıyor. Yani asgari ücretle çalışan bir emekli için 10.652,18 TL. Bu prim karşılığında ise sadece iş kazası ve meslek hastalığı riskini karşılıyor. Geriye çekilip baktığımızda herkes........
