Meta cangılında komünleşmek
Yeni Yaşam gazetesinde, neredeyse nesli tükenecek tam donanımlı ve hayatı ile düşüncesi birbiriyle uyumlu, kendisini bir akademisyen olarak kapitalizmin “düşünce gücünü” satın almasına karşı direnmiş Marksist Fikret Başkaya’nın mükemmel yazısını okudum. Bu yazı okuyanda sosyalizmin, şu bizim devlet siyasetçilerinin tabiriyle söylersem nasıl bir “beka sorunu” olduğunu okuru rahatsız edecek ölçüde bilince çıkarmasına yardımcı olacak bir yazıdır. Marks’ın Kapital’ini bilmeyen okur, bu yazıyla zahmetsiz bir şekilde sosyalizmin anlamını ve zorunluluğunu kavrayacaktır.
Yazıda dile getirilen en dehşet verici gerçek; özel kapitalist hastanelerin hastayı müşteri, hekimi “işgücünü satın aldığı” işçi, amacını azami kâr, hastalığın artışını da pazarın genişlemesi olarak gören insanlık dışı bir tekelci canavara dönüşmesidir. Hasta müşteridir ve ne kadar parası varsa o kadar “sağlık” satın alacaktır. Sağlık hastanın sağlığıdır ve ona yabancılaşmış olan bir metaya dönüşmüştür. Kendi sağlığına yabancılaşmış insan trajik bir olgudur.
Yazıyı okuyunca bunca yılın sosyalisti olarak ben bile telaşlandım ve kendi kendime “demokrasi için ne yapmalı” sorusundan “sosyalizm için ne yapmalı” sorusuna o anda sıçrayıverdim. Yazara teşekkür borçluyum, çünkü hepimizi sosyalizm hedefini Kaf Dağı’nın arkasındaki bir “hayal dünyası” sanma rüyasından uyandırıyor.
Marks, Engels, Lenin sonrasından beri elimizdeki sınıf mücadelesi kılıcını devlet denilen çelik zırhlı Leviathan’ın karnından demokrasi çıkarmak için zırhlara vura vura neredeyse körelttik ve yarın sosyalizm için kapitalist canavarın kalbine vurmaya kalktığımızda bu kılıcımızın köreldiğini göreceğiz.
“Sosyalizm hemen şimdi” mi diyelim? Başkaya’nın resmini çizdiği her şeyin metalaştığı cangılda sağlığına bile neredeyse gönüllü olarak yabancılaşmış insan “hemen şimdi sosyalizm” yerine “hemen şimdi başka şeyler” diyecektir. Ve biz ihtiyaçlar içinde kıvranan, kıvrandıkça öfkelenen bu insanla elbette faşizmi yıkabilir, “Şehir Hastaneleri’’nin ve cümle patronların devlet sistemini bir politik devrimle tarihin çöplüğüne gönderebiliriz. Zaten yüz yıldır bunun için çalıştık Rusya’da ve Çin’de, dünyanın nice yerlerinde de başardık. Ama neden sosyalizmi kuramadık? Kurduğumuz kadarını neden tanınmaz hale getirdik?
Meta cangılındaki insan manevi dünyadan kopuyor. Estetik hazzın yerine ruhunu insanlığın en iğrenç........
