Yamalı bohçanın sayımı
Meclis açılışındaki konuşmalar bana 20 Eylülde Mehmet Uçum AA’na yazdığı yazıyı hatırlattı.
Size de hatırlatmama izin verin; Uçum, yazısına bir sayımla başlıyor. Anayasanın yürürlükteki 154 maddesinin 58’i hiç değişmemiş, 45’inde tali düzenleme yapılmış. Demek ki Anayasa’nın üçte ikisi kırk dört yıldır darbe ürünü olarak duruyor ve yeni bir metin zorunluluk. “Neredeyse hepsi değişti” diyenlerin görüşü ise yazıda “kasıtlı çarpıtma” olarak geçiyor. Rakamlar tutuyor. Tutmayan, rakamlara yüklenen anlam.
Önce 154’ün kendisine bakmak gerekir. Anayasa 1982’de 177 maddeyle yürürlüğe girdi. Aradaki 23 maddenin 21’i 2017’de kaldırıldı: Bakanlar Kurulu, gensoru, kanun hükmünde kararname yetkisi, askeri yargı. Değişiklik kanunu on sekiz maddelik bir tekliften ibaretti, ama yürütmenin Cumhurbaşkanına geçmesi onlarca maddede “Bakanlar Kurulu” ibaresinin silinip yerine Cumhurbaşkanının yazılmasını gerektirdi. Madde sayısı sonuçtan ibaret kalıyor, birkaç temel karar onlarca maddeyi birden değiştirebiliyor.
Sayım bir de yönü gizliyor. 2001 paketi Madde 26’dan özel dil yasaklarını kaldırdı, aynı pakette ifade özgürlüğünün sınırlama gerekçelerine devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğü eklendi. İstatistikte madde “değişmiş” sayıldı, özel bir yasak ise genel bir gerekçeye dönüştü. Madde 66, aynı yılın değişiklikleri arasında anılır; oysa değişen ikinci........
