menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Fransa sokaklarında yanan, yalnızca binalar değil; Batı uygarlığının anlam ve değer üretme kabiliyetidir!

82 0
19.10.2026

Fransa sokaklarında yanan, yalnızca binalar değil; Batı uygarlığının anlam ve değer üretme kabiliyetidir!

Liselilerin gösterileriyle başlayan olaylar, 2018’den bu yana ilk defa Sarı Yeleklilerin de gösterilere katılmasıyla yeni bir boyut kazandı…

Bütün şehirler ayağa kalktı…

Fransa, cayır cayır yanıyor…

Paris’in mağazaları yağmalanıyor…

Büyük ölçüde şiddet yüklü çatışmalara dönüşen gösterilerin büyümesinden ve bütün Avrupa ülkelerine yayılmasından korkuluyor.

Fransa, yeniden kendi ürettiği şiddetin içinde boğuldu. Öğrenci hareketinden doğan, hayat pahalılığı ve çöken kamu hizmetlerini protestoya dönüşen gösteriler, yüz binlerce insanın sokaklara dökülmesiyle başlamış; kısa sürede belediye binalarının ateşe verildiği, dükkânların yağmalandığı, polis ile gösterici arasında kanlı çatışmaların yaşandığı bir kaos tablosuna dönüşmüştü.

Limoges’te belediye binasının çatısının çökmesi, Paris’te “bütün caddelerin harap olması”, binlerce gözaltı ve yaralı polis…

YANGININ TEMELİ FELSEFÎ: BATI UYGARLIĞI’NIN ONTOLOJİK ŞİDDETİ

Bunlar münferit “aşırı sol” örgütlerin taşkınlıkları değil. Böyle bakarsak sadece sonucu görürüz ve Nietzsche’nin haklı olarak isyan ettiği gibi “asıl nedenleri” kaçırırız.

Bunlar, Batı uygarlığının ontolojik şiddet üzerine kurulu olmasının kaçınılmaz tezahürleri, hatta sonuçlarıdır. Anlam üretemeyen, değer üretemeyen bir uygarlık, yalnızca yıkım ve öfke üretecekti elbette ki.

Batı uygarlığının temel problemi, teknik veya ekonomik değildir; ontolojiktir.

Batı uygarlığı, Grek paganizminin ürettiği dualizminden beri, varlığı, “çatışma” üzerinden okur: İnsan ile Tanrı, insan ile tabiat, özne ile nesne, güçlü ile zayıf arasındaki ilişki, uzlaşma veya denge üzerine kurulu değil hâkimiyet kurmaya dayalı şiddet yüklü bir ilişkidir.

Descartes’ın “düşünen özne”si, dünyayı kendi karşısına nesne olarak diktiğinden beri; Kant’ın aklı “sınırlandırarak” metafiziği........

© Yeni Şafak