Faiz sebep, enflasyon sonuç!
Faiz sebep, enflasyon sonuç!
Türkiye yaklaşık üç yıldır enflasyonla mücadeleyi büyük ölçüde yüksek faiz, kredi daralması ve iç talebin soğutulması üzerine kurulu bir programla yürütüyor. Neydi bize anlatılan hikaye; faiz yükselirse kredi talebi azalacak, tüketim ve yatırım yavaşlayacak, TL’ye talep artacak, kur istikrar kazanacak ve sonuçta enflasyon düşecekti.
Peki ne mi oldu bu üç yılın sonunda. Gelin birlikte bakalım.
Faiz giderleri TL bazında x2 kat, dolar bazında !3 arttı. Yetmedi dolar/tl kuru 3 arttı. O da yetmedi carry trade cenneti ülkemde hacmi 65 milyar dolar seviyesini aştı.
Brent petrol 1,08 kat artarken vergi cenneti ülkemde benzin 6,1kat( Q3), motorin 6,9 kat ( Y0) arttı. Avrupanın incisi gönlümüzün birincisi Türkiyem’deki gıda enflasyonun dört nala koşmaya devam etti. Ve günün sonunda Haziran 2023’de 9 olan enflasyon Mayıs 2024’de u ile zirve yapıp bugün 1,5.
Dolayısıyla sorulması gereken soru “Faiz enflasyonu düşürüyor mu?” değil.
Yüksek faiz politikası uzadıkça, faiz enflasyonla mücadele eden bir araç olmaktan çıkıp bizzat enflasyonu besleyen mekanizmalardan birine dönüşüyor olabilir mi?
YÜKSEK FAİZ NEDEN ENFLASYON ÜRETEBİLİR?
Burada mevcut politikanın paradoksuyla karşılaşıyoruz.
Faiz oranları artırıldığında ilk aşamada tüketim talebini frenleyerek enflasyonu düşürücü bir etki çıkarsa da bu politikanın uzun süre çok yüksek seviyelerde sürdürülmesi yeni maliyet baskıları doğurdu. Başka bir deyişle faiz artışı başta vatandaşa “Ayağını yorganına göre uzat” dedi ve harcamayı bıçak gibi ketri. Plan tıkır tıkır işliyor sanıyorlar ama asıl film orada kopuyor haberleri yok.
Bizim sanayici peşin parayla çalışmaz; hammaddeyi borçla alır, malı satınca........
