menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Direnen fikirler ve Milli Ekonomi Modeli

41 0
11.04.2026

Absorpsiyona en dirençli fikirler, "ya vardır ya yoktur" niteliği taşıyan ve ara formları sürdürülebilir olmayanlardır. Köleliğin mutlak kaldırılması, evrensel oy hakkı ve sömürgeciliğin tasfiyesi bu kategoriye girer. Milli Ekonomi Modeli (MEM) de aynı yapısal dirence sahip bir yaklaşımdır. Prof. Dr. Haydar Baş tarafından geliştirilen Milli Ekonomi Modeli, hem kapitalizmin hem de sosyalizmin eleştirisi üzerinden ortaya çıkan orijinal bir tezdir. Klasik iktisadın "insanın sınırsız ihtiyaçları ve kaynakların kıtlığı" öncülünü reddederek, insanın ihtiyaçlarının sınırlı, kaynakların ise yeterli olduğu gerçeğinden hareket eder. Model, ekonominin merkezine insanı yerleştirir ve temel amacını şöyle tanımlar: Ülkelerin ekonomik bağımsızlığını sağlamak, her türlü mal ve hizmeti üretebilme kapasitesine kavuşmasını temin etmek ve iç-dış ödemelerini borçlanmaya ihtiyaç duymadan gerçekleştirebilmesini mümkün kılmak.

 

Modelin temel ilkelerine baktığımızda insan merkezli bir model görürüz. Ekonomi, insanın mutluluğu, refahı ve sosyal adaleti için araçtır; amaç değildir. Üretim, insani ihtiyaçları karşılamaya yönelik olmalı, spekülatif kazanç için olmamalıdır. İç talep ve senyoraj modelin ana bileşenlerindendir. Devlet, stratejik sektörlerde öncülük ederek reel sektöre rehberlik eder ve büyük yatırımları teşvik eder. Faiz, modelde bir "hastalık" olarak görülür çünkü parayı üretken olmayan ellerde stoklar, gelir dağılımını bozar ve tekelleşmeye yol açar. Bunun yerine, paranın değer ölçüsü, mübadele aracı ve yatırım teşviki işlevleri ön plana çıkarılır.

 

Dış borç,........

© Yeni Mesaj