Ortadoğu yine dünyanın gündeminde. ABD ile İran arasındaki gerilim her geçen gün yeni bir başlıkla karşımıza çıkıyor. Nükleer program, yaptırımlar, bölgesel milisler, İsrail güvenliği… Bu başlıkların her biri ayrı ayrı tartışılıyor. Ancak meselenin özüne bakıldığında şu soruyu sormak gerekiyor: Bu gerilim gerçekten sadece güvenlik meselesi mi, yoksa daha derin bir ekonomik mücadele mi?

Dünya enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Strait of Hormuz bugün yaşanan gerilimin merkezinde yer alıyor. Küresel petrol ticaretinin yaklaşık beşte biri bu dar boğazdan geçiyor. Basra Körfezi'nden çıkan petrol tankerleri Hürmüz üzerinden dünya pazarlarına ulaşıyor. Bu nedenle Hürmüz Boğazı'nda yaşanacak en küçük bir kriz bile küresel enerji fiyatlarını doğrudan etkileyebilecek potansiyele sahiptir.

İran'ın bu boğaza komşu olması, ona önemli bir jeopolitik avantaj sağlıyor. Zaman zaman İranlı yetkililerin Hürmüz'ü kapatma ihtimalinden söz etmesi uluslararası piyasalarda büyük dalgalanmalara neden oluyor. Çünkü enerji piyasaları için Hürmüz yalnızca bir geçiş noktası değil, küresel ekonominin en hassas damarlarından biridir.

Ancak meselenin yalnızca petrol boyutuna odaklanmak eksik bir değerlendirme olur. Bugün dünyada enerji ticaretinin büyük bölümü ABD doları üzerinden yapılıyor. Petrol fiyatları dolar üzerinden belirleniyor, uluslararası enerji ticareti dolar sistemi üzerinden yürütülüyor. Bu durum ABD'ye uluslararası finans sistemi üzerinde önemli bir güç sağlıyor.

İran'a uygulanan yaptırımların önemli bir kısmı da bu dolar merkezli sistem üzerinden yürütülüyor. İran'ın........

© Yeni Mesaj