TÜRKİYE’DE İKTİSAT, İŞLETME, SİYASAL BİLGİLER ÖĞRETİMİ ÜZERİNEBugünlerde öğrenciler üniversite seçme sınavı sonuçlarına göre tercihlerini yapacaklar. Öğrencilerin tercihleri gelecekte yapacakları meslekleri seçme anlamına gelmektedir. Liselerde, aile çevresinde şekillenen tercihler çoğunlukla tesadüflere bağlı kalmaktadır. Yani öğrenciler veya aileleri ne derece bilinçli seçim yapıyorlar? Genellikle gençlerin tercihleri yüksek puanlı üniversiteler ve bölümlerden başlamaktadır. Halbuki öğrencilerin önce yetenekleri, sonra beklentileri ve ülkenin öncelikleri dikkate alınmalıdır. Pekala iktisat, işletme, siyaset bilimi, uluslararası ilişkiler gibi bölümler ne kadar ve neden tercih edilmektedir? Burada gözlem ve tecrübelerin aktarımı amaçlanmaktadır.

Ülkemizde, geleneksel dönem sonrasında Tanzimat’la bu alandaki ilk eğitim öğretim ticaret ve mülkiye mekteplerinde verilmeye başlanmıştır. Zamanla bu alanlar çeşitlenmiştir. Günümüzde Siyasal Bilgiler, İktisat, İşletme, İktisadi ve İdari Bilimler, Turizm İşletmeciliği, Ulaştırma ve Lojistik Fakülteleri hatta bunlara yönetim dersleri ağırlıkta olan Sağlık Bilimleri Fakültelerini de katabiliriz, bu kapsamdadır. Bu fakültelerin bünyesinde birçok farklı bölüm bulunmaktadır. Bunlar; iktisat, işletme, kamu yönetimi, uluslararası ilişkiler, ekonometri, siyaset bilimi ve kamu yönetimi, siyaset bilimi ve uluslararası ilişkiler, turizm işletmecliği, çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri, maliye, yerel yönetimler, bilgi işletmenliği vs.  Bu fakülkelerin ve bölümlerin öğrenci tercihlerinde ciddi farkları vardır. Mesela eski yıllarda siyasal, mülkiye puanları hukuklara göre bile yüksekti, ama günümüzde arada epeyce fark vardır. 

Öncü Örnek / Açıklama

İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (İİBF)

1982'de akademilerin dönüşümüyle yaygınlaşan baskın model; ağırlıklı olarak devlet üniversitelerinde

İlk örnek: İstanbul Üniversitesi (1968; Ford Vakfı–Harvard iş birliği); Marmara (2012), Sakarya, Gebze Teknik, Dokuz Eylül, Bilkent vb.

İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi (İİSBF)

Ağırlıklı olarak vakıf üniversitelerinde; sosyal bilim bölümleriyle (psikoloji vb.) melez yapı

İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi

Ağırlıklı olarak vakıf üniversitelerinde

Siyasal Bilgiler Fakültesi (SBF)

Kök kurum: Mekteb-i Mülkiye (1859) → Ankara Üniversitesi SBF; ayrıca İstanbul, Marmara, İstanbul Medeniyet, Trabzon, Samsun, Aydın Adnan Menderes vb. YÖK Atlas'a göre SBF çatısında Türkiye'de 71 lisans programı vardır.

İlk ve en büyük örnek: İstanbul Üniversitesi (1936); ayrıca Marmara Üniversitesi (2012)

İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi (işletme böl. barındıran)

Teknik üniversitelerde sosyal bilim çatısı (örn. bazı teknoloji üniversiteleri)

Ulaştırma ve Lojistik Fakültesi

İstanbul Üniversitesi: 1999'da yüksekokul, 5 Haziran 2015 Bakanlar Kurulu kararıyla fakülte; Türkiye'nin ilk ve tek lojistik fakültesi

TOPLAM (işletme bölümü barındıran fakülte)

129 devlet 58 vakıf üniversitesinde

Türkiye’deki fakülte sayıları: 114 İİBF, 29 İşletme Fakültesi, 20 İİSBF, 14 İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi, 6 SBF, 3 İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, 1 İktisat Fakültesi. 2025-2026 itibarıyla yükseköğretimde toplam 6.301.434 öğrenci bulunmaktadır. 2024-2025 akademik yılında 874.171 kişi mezun olmuştur. Bu fakültelerin beslendiği 'iş, yönetim ve hukuk' alanı, yaklaşık 1,4 milyon........

© Yeni Meram