9 Mayıs Zafer Gününe düşen gölge: Ukrayna savaşında neredeyiz?
9 Mayıs Zafer Günü Töreni haberleri basına düşmeseydi, Ukrayna Savaşına bakmak aklımıza gelecek miydi bilmiyorum. Oysa savaş, yıpratma harbinin en yıpratıcı safhaları ile sürüyor. Ukrayna çok üşüdüğü bir kış geçirdi, Rusya’da ekonomik zorlukları halk iliklerine kadar hissediyor. Her iki aktör de birbirinin kritik alt yapısını ve büyük şehirlerini hedefleyebiliyor. Kızıl Meydan’da yapılacak geleneksel törenin- ki zamanında Trump’ın benzeri askeri tören istiyorum kıskançlığına tutulmasına neden olmuş bir görkemde icra edilirdi- iptal edilmesinin gündeme gelmesi Ukrayna dronlarının bu savaş içerisinde nasıl etkili olduğunu gösteriyor. Uzun bir süredir Karadeniz’de Rus Filosunun sığınak olarak kullandığı limanlardan rahatça çıkamadığını da biliyorduk. Kısaca Kiev’in dron gücü ve Rusya’ya sızabilme olasılığı Moskova’yı tedirgin ediyor. Açıkçası 4 sene süresince kendisinden kat be kat üstün bir konvansiyonel güçle cenk eden bir orta büyüklükteki güç için oldukça önemli bir başarı.
SAVAŞIN GÖLGESİ TÖRENE DÜŞÜYOR
Bu başarı yansımasını Kızıl Meydan’da da gösterdi. Tören belki iptal edilmedi ama gösteriş cüssesi açısından Moskova bir küçülmeye gitti. Bu küçülmenin ekonomik boyutu vardır. Ayrıca Batılı gazeteler ve haber portalları bir süredir Kremlin’de yine-yeniden bir darbe bekliyorlar. Putin’in savaşı kazanamamasının ve Trump döneminden yeterince faydalanamamış olmasının yarattığı bir memnuniyetsizlik Rus elitleri tarafından hissedilmektedir. Bu elitler eski oligarklara benzemese de Rusya’nın Putin tarafından yeniden yapılandırılmış ekonomisinin organik parçası oldular. Bugün süregiden savaş nedeniyle artan petrol fiyatlarının yarattığı kazanç havuzundan yeterince beslenemiyorlar. Bunun yarattığı memnuniyetsizlik de stratejik memnuniyetsizliğe ekleniyor. Yine de kimse hayal kurmasın; Rusya, Ukrayna büyük Rus kentlerini -o kapasite ile bu kapasite ile- hedef alabilme imkanına sahip olmuşken, ama savaştaki el yükseltme riski/stratejik nükleer caydırıcılık nedeniyle eli kimi zaman tutuluyorken ve benzeri bir tehdit oluşturma kapasitesi büyük Avrupa şehirleri için Rusya’nın elindeyken Putin sonrası stratejik duruşunu kolay kolay değiştirmez, değiştiremez. Bir Putin gider, bir Putin gelir. En azından bugünkü Putin’e herkes alışık, Trump filan konuşabiliyor, o yüzden kimsenin gerçekten bir iç darbeyle Rusya’nın kaosa sürüklenmesini şu anda desteklediğini düşünmüyorum.
Moskova’da küçük törenin en önemli nedeni büyük ihtimalle güvenlik kaygılarıydı. Üç gün öncesinde hem Ukrayna hem Moskova karşılıklı rakip ateşkesler ilan ettiler, hatta Zelenski bir karar yayınlayarak, Kızıl Meydan’da kutlamalara izin verdiğini duyurdu. Tabi Ruslar kızdılar, Rusların kızmasına Ukraynalılar kızdı; ateşkes delindi filan. Sonra Trump 3 günlük ateşkes ve esir takası konusunda iki tarafın anlaştığını duyurdu. Bu arada Putin, Kızıl Meydan’da yaşasın nidaları ve top atışları ile biten konuşmasını yaptı. Konuşmasında Ukrayna savaşında zafer vaat etti. Bu arada meydana barkovizyonlar kurulmuştu. Bu sene askerler, tanklar, füzeler meydanda güç gösterisinde bulunmadılar. Güvenli bir ortamda kaydedilmiş görüntüler halk ile paylaşıldı. Büyük ekranlarda tanklar ve füzeler Rus gücünün baki olduğunu, sanal-manal görülebildiğini kanıtladı. Daha güzeli Kore askerleri Rus tank ve füzelerinin boşluğunu........
