Türkiye ekonomisinin iç talep dinamiklerini anlamak açısından önemli göstergelerden biri olan ticaret satış hacim endeksi, 2026 yılının ilk ayında ekonomide dikkat çekici bir tablo ortaya koydu. Ocak 2026 verilerine göre ticaret satış hacmi yıllık bazda yüzde 7,6 oranında artış gösterirken, özellikle perakende ticarette görülen güçlü büyüme dikkat çekti. Buna karşılık, toptan ticaretteki zayıf seyir ise ekonomik aktivitenin farklı alanlarında belirgin bir ayrışma yaşandığını ortaya koydu.

2021=100 baz yılına göre hesaplanan ticaret satış hacmi endeksi, ocak ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7,6 artış kaydetti. Bu artış, genel ticaret faaliyetlerinde büyümenin sürdüğünü gösterse de sektörler arasındaki performans farkı, ekonomideki talep yapısına ilişkin önemli ipuçları sunuyor.

Perakende Ticaret Ekonominin Lokomotifi Oldu

Verilerin en dikkat çekici yönü, perakende satış hacminde görülen güçlü artış oldu. Ocak 2026’da perakende ticaret satış hacmi yıllık bazda yüzde 18,8 oranında arttı. Bu artış, hane halkı tüketim harcamalarının hâlâ güçlü olduğunu gösteriyor.

Perakende satışlardaki yükselişin birkaç temel nedeni bulunuyor. Öncelikle yüksek enflasyon ortamında tüketicilerin, fiyat artışlarından etkilenmemek için harcamalarını öne çekme eğilimi gösterdiği biliniyor. Özellikle dayanıklı tüketim mallarında ve günlük tüketim ürünlerinde görülen talep artışı, perakende satış hacmini yukarı taşıyor.

Buna ek olarak, ücret artışları ve bazı sosyal transferlerin tüketim harcamalarını desteklediği de değerlendiriliyor. Türkiye’de iç tüketim, son yıllarda ekonomik büyümenin temel sürükleyicilerinden biri olmaya devam ediyor. Perakende ticaret verileri de bu eğilimin 2026 yılı başında sürdüğünü gösteriyor.

Motorlu Taşıt Ticaretinde Güçlü Artış

Ocak ayında motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin toptan ve perakende ticareti ile onarımı faaliyetlerinde satış hacmi yıllık bazda yüzde 13,6 arttı. Bu artış, otomotiv sektöründe talebin hâlâ güçlü olduğunu ortaya koyuyor.

Son yıllarda otomobil ve motosiklet satışlarında görülen artışta birkaç önemli faktör rol oynuyor. Kur hareketleri nedeniyle araç fiyatlarının sürekli artacağı beklentisi, tüketicilerin satın alma kararlarını erkene çekmesine neden oluyor. Ayrıca krediye erişim imkânlarının belirli dönemlerde genişlemesi de otomotiv talebini destekleyen unsurlar arasında yer alıyor.

Bununla birlikte ikinci el araç piyasasının da oldukça canlı olduğu biliniyor. Bu durum, motorlu taşıt ticareti hacminin yüksek kalmasına katkı sağlıyor.

Toptan Ticarette Zayıf Performans

Ticaret satış hacmindeki genel büyümeye rağmen toptan ticaret tarafındaki zayıf seyir dikkat çekiyor. Ocak ayında toptan ticaret satış hacmi yıllık bazda yalnızca yüzde 1,5 oranında arttı.

Toptan ticaret, genellikle üretim ve ihracat faaliyetleriyle yakından bağlantılı olduğu için bu alandaki düşük büyüme, sanayi üretimindeki yavaşlama ile ilişkilendiriliyor. Nitekim son dönemde açıklanan sanayi üretim verilerinde de sınırlı bir performans görülmesi, toptan ticaretin zayıf kalmasına neden olmuş olabilir.

Ayrıca küresel talepteki yavaşlama ve dış ticarette yaşanan belirsizlikler de toptan ticaret faaliyetlerini sınırlayan unsurlar arasında yer alıyor.

Aylık Verilerde Sınırlı Artış

Ticaret satış hacmi endeksinin aylık değişimine bakıldığında ise daha sınırlı bir artış görülüyor. Ocak ayında ticaret satış hacmi, bir önceki aya göre yalnızca yüzde 0,1 arttı.

Alt sektörler incelendiğinde, aylık bazda farklı yönlerde hareketler olduğu görülüyor. Motorlu kara taşıtlarının ticareti ve onarım faaliyetleri yüzde 3,4 artış gösterirken, toptan ticaret satış hacmi yüzde 1,6 azaldı. Buna karşılık perakende ticaret satış hacmi aylık bazda yüzde 2,4 artarak güçlü seyrini sürdürdü.

Bu tablo, tüketici harcamalarının kısa vadede ekonomik aktiviteyi desteklemeye devam ettiğini gösteriyor. Ancak üretim ve ticaret zincirinin üst halkalarında aynı dinamizmin görülmemesi, ekonomide dengelenme sürecinin sürdüğüne işaret ediyor olabilir.

İç Talep Ekonomiyi Taşımaya Devam Ediyor

Son yıllarda Türkiye ekonomisinin büyüme yapısına bakıldığında iç talebin belirleyici bir rol oynadığı görülüyor. Özellikle perakende satışlardaki güçlü artış, hane halkı tüketiminin ekonomik büyümeyi destekleyen ana unsurlardan biri olduğunu ortaya koyuyor.

Ancak iç talep kaynaklı büyümenin sürdürülebilirliği konusunda bazı tartışmalar da bulunuyor. Yüksek enflasyon, finansman koşullarındaki sıkılaşma ve küresel ekonomik belirsizlikler, tüketim harcamalarını ilerleyen dönemlerde sınırlayabilir.

Bu nedenle perakende satışlardaki güçlü performansın yanı sıra üretim, yatırım ve ihracat gibi alanlarda da dengeli bir büyüme yapısının oluşması önem taşıyor.

Ekonomik Görünüm Açısından Ne Anlama Geliyor?

Ocak 2026 ticaret satış hacmi verileri, Türkiye ekonomisinin yılın başında iç tüketim kaynaklı bir canlılık sergilediğini gösteriyor. Perakende ticaretteki çift haneli büyüme, hane halkı harcamalarının güçlü kaldığını ortaya koyarken, toptan ticaretteki zayıf artış üretim ve ticaret zincirinde daha temkinli bir görünüm olduğuna işaret ediyor.

Ekonomistler, önümüzdeki aylarda para politikası, enflasyon seyri ve küresel ekonomik gelişmelerin ticaret sektörünün performansı üzerinde belirleyici olacağını vurguluyor. Özellikle finansman koşullarındaki değişim ve tüketici güvenindeki gelişmeler, perakende satışların seyrini doğrudan etkileyebilir.

Sonuç olarak ocak ayı verileri, Türkiye ekonomisinde tüketim odaklı büyümenin devam ettiğini, ancak ticaretin alt sektörlerinde belirgin farklılıkların ortaya çıktığını gösteriyor. Bu ayrışmanın önümüzdeki aylarda nasıl şekilleneceği ise ekonominin genel yönü açısından önemli bir gösterge olmaya devam edecek.

© Yeni Ankara