Hürmüz Boğazı fiilen kapandı.

Tankerler yanıyor, drone'lar ve gemi savar füzeler gökyüzünü kaplıyor...

Görüntüler çok korkunç...

ABD “İran çöktü” diyor ama gerçek çok daha karmaşık.

İran aksine şu anda oyunu yeniden kuruyor.

Fitili ateşleyen Trump, yanarken yakan da İran gibi görünüyor.

Bu çatışma, petrodolar düzenini kökten sarstı bile.

1970'lerden beri petrolün dolar üzerinden fiyatlanması ve bu paranın ABD piyasalarına geri dönmesine ilişkin düzen bozuldu.

Bugüne kadar ülkeler petrol almak için dolar biriktiriyordu.

Bu da haliyle ABD'ye ucuz borçlanma ve küresel hakimiyet sağlıyordu.

İran işte tam bu noktada boğazı kapatarak bu “yenilmez” algıyı yerle yeksan ediyor.

Hürmüz, dünya petrolünün beşte birinin geçtiği yer.

Şimdi geçiş ya imkansız ya da sigorta primleri geçişin önündeki en büyük engel.

ABD donanmasının devriyeleri bu durumu çözecek gibi görünmüyor.

Bu artık hem enerji hem de sistem krizi.

Diğer yandan İran'ın üstünlüğü bu durumda belirleyici olacak.

Saldırgan ABD'nin füze savunma sistemleri pahalı ve yavaş üretiliyor.

ABD'deki ekonomik dar boğaz üretimi yakın zamanda durma noktasında getirir.

Ve savaş bu sebepten en azından bir süreliğine durabilir.

Çünkü her savunma yanında bir önleyici stok da harcıyor.

Yenisini yapmak da yıllar alabiliyor.

Geriye sadece ekonomik bunalım kalıyor.

Dört bir yanı saran cinsten.

Tarih de gösteriyor...

Karmaşık toplumlar bombalarla değil, dirençleri kırıldığında çöküyor.

“Batı” bu dönemde doğrudan ABD demek.

Almanya, Fransa, İngiltere, İtalya, İspanya şu an ABD'nin yarattığı yangından en çok dumanı yutanlar...

Trump Avrupa'dan savaş gemisi istedi.

Net bir şekilde “Hayır” cevabı aldı:

“Bu bizim savaşımız değil, NATO'nun işi değil. ”

Almanya Şansölyesi “Bu NATO savaşı değil” dedi, İspanya üs kullanımını reddetti.

İspanya en net tavrı koyan oldu.

Avrupa askeri katılımı reddederken bu arada enerji şokuyla boğuşuyor.

Petrol ve gaz fiyatları arttı.

Rusya'dan gelen gaz kesildiğinden beri ABD LNG'sine bağımlı hale geldiler.

Şimdi Hürmüz kapanınca sanayi, ısınma, pompa fiyatları fahiş noktada.

Hal böyle olunca borcu olan ülkeler tüketiciyi koruyamıyor.

Avrupa Komisyonu “etki sınırlı” diyor...

Alman siyasetçiler “Fosil bağımlılığı bizi kırılgan yapıyor” diye şikayetçi...

Türkiye için de fatura maalesef çok ağır.

Net enerji ithalatçısıyız.

Petrol fiyatındaki her 10 dolarlık artış enflasyonu yaklaşık1 puan yukarı itiyor.

Bakan Şimşek net konuştu:

“Savaş uzarsa ciddi enflasyon riski var, küresel resesyon bile gelebilir. 1-2 ay sürerse yönetilebilir ama uzun sürerse cari açık ve enflasyona baskı artar.”

İran kazanmak için toprak almıyor.

Rakiplerinin hesaplarını bozacak kadar yıkım yaratıyor.

Böyle giderse petrodoların güvenilirliği çöker ve enerji dengesi ithalatçıları artık ABD'ye değil İran'a kayar.

Yani ayakta kalmanın çözümü İran'la “iyi geçinme” yolu olabilir.

Bu savaş “teknolojik üstünlük” efsanesini de bitiriyor.

Savaş zaten ilkel, teknoloji olsa ne olur.

İran petrodoları fiilen yok ederek kazanıyor.

Çünkü sistemin dayandığı “yenilmezlik” algısı yok oluyor.

Avrupa ABD'den muzdarip.

Ama bir gerçek var...

Türkiye de aynı gemide.

© Yeni Ankara