menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Yılmaz Öztuna 75 yıl önce Atatürk’ü Koruma Kanunu hakkında ne demiş?

132 1
29.01.2026

Yılmaz Öztuna 75 yıl önce Atatürk’ü Koruma Kanunu hakkında ne demiş?

MUSTAFA ARMAĞAN

1951 Temmuz’unda Adnan Menderes hükümeti tarafından çıkarılan 5816 sayılı Atatürk’ü Koruma Kanunu ilk kanun teklifi verildiğinden beri bir hayli tartışmalara yol açmıştı. Hatta TBMM Komisyonundan geri dönmüş, ikinci kez Komisyona götürülen teklif İsviçreli Yahudi ‘ticaret hukuku’ hocası Prof. Ernst Hirsch’in ‘ceza kanunu’nu ilgilendiren akla seza bir formülü sayesinde hazırlanmıştı.

“Kanun neden çıkarıldı? Çıkarılmasaydı daha iyi olmaz mıydı?” gibi soruları şimdiye dek çok cevaplandırdım. Ancak 1951 yılında Cumhuriyet döneminin en önemli tarihçilerinden merhum T(ahsin) Yılmaz Öztuna’nın Sebilürreşad dergisinde (cilt IV, Sayı 100, s. 391) çıkmış olan makalesi kanunun arzettiği tehlikelere dikkat çekmesi bakımından değerli bir yorumdur.

Bilmek her zaman bilmemekten yeğdir. Bu önemli yazıyı sizinle paylaşmak ve yakın tarih tartışmalarına ışık tutmak istedim. Yazının tamamı aşağıdadır:

“Gazetelerin yazdığına göre, Adalet Bakanlığı bir “Atatürk’ü Koruma Kanunu” tasarısı hazırlamış ve bunu acele görüşülmek üzere Meclis’e sunmuştur. Bu tasarı, şu fiillerin “ağır cezalar”a çarptırılmasına dairdir. a.) Atatürk’ün resim ve heykellerine tecavüz, b.) Atatürk’e lisânen tecavüz, c.) Atatürk’e neşren tecavüz.

İşbu kanun tasarısının hangi hukukçular tarafından hazırlandığı meçhulümüzdür. Onun için, komisyonu teşkil eden zevâtın salâhiyet dereceleri hakkında bir şey bilmiyoruz. Ancak, kanun tasarısının ruhu çok kötü bir hukukî intibâ bırakmaktadır. Demokrasiye geçtiğimizi ve antidemokratik kanunları ilga edeceğimizi iddiâ ettiğimiz şu günlerde, “antidemokratik kanun”un bir şaheseri meydana gelmek........

© Yeni Akit