menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Bu ülkeden İsveç kralı geçti.. XII. Karl (Demirbaş Şarl 8 Temmuz 1709-19 Eylül 1714)

33 6
14.02.2026

Bu ülkeden İsveç kralı geçti.. XII. Karl (Demirbaş Şarl 8 Temmuz 1709-19 Eylül 1714)

XII. Karl nâmıdiğer Demirbaş Şarl, XI. Karl ve eşi Ulrika Elonara’nın ilk çocuğu olarak İsveç Stockholm’de tarihi şehir Gamla Stan Bölgesindeki Tre Kronor Kale’sinde doğdu. 

İsveç Kralı XI. Karl, ömrünün sonlarına doğru geldiğini görünce 1682 yılında doğan 15 yaşındaki oğlu XII. Karl’ı yerine tahta geçirmişti. Ancak İsveç yasalarına göre 18 yaşından küçük birisi mücbir sebeplerden dolayı tahta geçerse hânedan üyelerinden yakın birisi nâib olarak atanır, Kral reşid oluncaya kadar yönetim onun eliyle yürütülürdü. 

Bu durumda genç XII. Karl’a 18 yaşına kadar bir nâib gerekiyordu. Yeni kralın annesi öldüğü için bu da Holstein hânedanından büyükannesi Hedwige-Eleonora’dan başkası olamazdı. Baba kral da buna râzı değildi. Bunun için yasayı değiştirerek doğrudan yönetim yaşını 18’den 15’e indirdi. 

Genç kral iyi bir eğitimden geçirilmişti. Kendi dilinden başka Almanca, Latince, Fransızca biliyordu. (İleride Türkiye’de ki yaklaşık 5,5 yıllık uzun ikâmeti sırasında Türkçe de öğrenecektir.)

Büyük İskender’in hayatını ve savaşlarını okuyarak yetişmişti. Büyük bir asker olmak azminde idi. Bunun için günlerinin çoğunu kışlada geçiriyordu. İyi silah kullanmayı da öğrenmişti. Bunu denemek için bol bol ava gidiyor, dağlarda ayılarla güreş tutuyordu. İçki içmez, eğlenceyi sevmezdi.

18 yaşına geldiğinde ilk zaferini Danimarka’ya karşı kazandı. Norveç ve İzlanda’ya hükmettiği için Baltık Körfez çıkışını İsveç’e kapatan Danimarka’ya savaş ilân etmiş, ordusunun başında Danimarka’ya yürüyüşe geçer geçmez Danimarka kralı IV. Fredrick derhal sulh istemişti. Gerçekten iyi eğtimden geçmiş disiplinli bir ordu ile başa çıkamayacağını anlamıştı. 

Danimarka’ya sadece Almanya üzerindeki operasyonları durdurmasını istedi. Aynı yılın sonbaharında XII. Karl, 40.000 kişilik ordusuyla Baltık ülkelerine yürüdü. Rus Çar’ı, İsveç ordusunu karşılamaya çıkmıştı.

Ancak cesurluğu ile bilinen Çar 1. Petro İsveç Ordusunun yaklaştığını duyunca, garip bir şekilde 2 günlük yoldan ordusunu bırakıp kaçtı. Halbuki XII. Karl Ordusunun büyük kısmını Narva’da bırakmıştı. 2 gün sonra XII. Karl toplamda 3130’u süvari 6430 kişilik askerleriyle büyük bir başarı göstererek başsız kalan Rus ordusunu Novgorod önlerinde yakalayarak, kısa sürede bozdu. Rus ordusunda görevli Alman komutanların çabaları askerlerin çılgınca........

© Yeni Akit