Aklı gözüne inenlere; tevhidin delilleri (1)

Tevhid, Allah’ın (c.c.) zatında, sıfatlarında ve fiillerinde bir ve tek olduğuna inanmaktır. 

İslâm inancının temeli olan tevhidin doğruluğu naklî (ayet ve hadisler) ve aklî delillerle temellendirilir. 

Kelam ve akâid alimlerince geliştirilen akla dayalı kanıtlardır:

• Nizam ve İntizam Delili: Kâinattaki kusursuz denge, hassas ölçü ve ahenk tesadüfen oluşamayacak kadar mükemmeldir. Bu düzen, tek ve her şeyi gören bir Yaratıcıyı zorunlu kılar.

• Temânu (Fesat) Delili: Enbiya Suresi 22. ayetine dayanır. Evrende birden fazla yaratıcı ve ilah olsaydı (örneğin biri yaratırken diğeri yok etmek isteseydi), kâinatta kaos meydana gelir ve düzen çoktan bozulurdu. Dünyanın işleyişindeki kusursuz devamlılık tek bir ilahın varlığını kanıtlar.

• Hudûs (Sonradan Yaratılma) Delili: Evrendeki her şey sonradan var olmuştur. Sonradan var olan her şeyin bir başlatıcıya ve yaratıcıya ihtiyacı vardır. 

2. Naklî (Dini) Deliller

Kur’an-ı Kerim ve sünnet, tevhidin en sağlam kaynaklarıdır: 

• Kur’ân-ı Kerîm: “De ki: O, Allah’tır, tektir. Allah Samed’dir (her şey O’na muhtaçtır, O hiçbir şeye muhtaç değildir). O, doğurmamış ve doğmamıştır. Hiçbir şey O’na denk değildir.” (İhlâs Suresi) ayeti tevhidin en net ifadesidir. Ayrıca Furkan, En’âm ve Yâsîn surelerinde kâinatın işleyişi üzerinden tevhide sıkça vurgu yapılır.

• Kelime-i Tevhit: “Lâ ilâhe illâllah” (Allah’tan başka ilah yoktur) cümlesi hem inancın özü hem de en güçlü ikrâr delilidir.

• Hadis-i Şerifler: Peygamberimiz (s.a.v.) tevhid inancının önemini vurgulayarak, “Kim Allah’tan başka ilah olmadığına... şehadet ederse Allah onu cennete koyar” kütüb-ü sitte buyurmuştur. 

3. Tevhidin Çeşitleri

İslam alimleri tevhid inancını daha iyi anlamak için üç temel kategoriye........

© Yeni Akit