Filistin asıllı Amerikalı Karşılaştırmalı Edebiyat profesörü Edward Said’in Orientalism: Western Conceptions of the Orient (1978) başlığıyla İngilizce olarak yayımlanan ve sömürgecilik sonrası çalışmaların doğmasında tartışılmaz bir rolü olan eserinin İslami duyarlığa sahip Pınar yayınevinin editörü Cevat Özkaya tarafından (ara dilden, Fransızcadan) Türkçeye çevirtilip 1982 yılında “Oryantalizm” başlığıyla yayımlanmasının Bourdieu’cu bir analizini yapan Atalay Gündüz (Dokuz Eylül Üniversitesi İngilizce Mütercim-Tercümanlık Anabilim Dalı öğretim üyesi) “İslam’ı Çeviriyle Savunmak” başlıklı kitabında (İstanbul, 2020, Kriter Yayınevi), analizine şöyle başlar: 

“Said’den önce de birçoklarının (Cesaire, 1955; Fanon, 1952) belirttiği gibi, Avrupa özellikle İngiltere ve Fransa on dokuzuncu yüzyılda emperyalist devlet olma yolunda agresif ve işgalci etkinliklerini “medeniyet götürme” olarak gösterme, temsil etme, haklı çıkarma yoluna gitmişler ve sömürgeleştirdikleri halkları geri, karanlık, cahil, medeniyetten yoksun olarak çizerek, kendilerine aydınlık, ileri, gelişmiş, medeni öz imgesini uygun görmüşlerdir.” (s.1)

Sömürgecilerin sömürgeleştirdikleri halkları geri ve cahil, kendilerini ise ileri ve medeni görmeleri kimi bilim adamlarınca “seçkinlerin kibri” olarak tanımlanır. Nitekim Macaulay (1835) dönemin ruhunu çok iyi bir şekilde yansıtan ifadesinde, “İyi bir Avrupa kütüphanesinin tek bir rafı tüm Hindistan ve Arap edebiyatının yekununa bedeldir” der ki, on dokuzuncu yüz yıl İngiltere’sinde veya Fransa’sında buna itiraz edildiği pek görülmez. Sömürgeleştirilmiş ve ulusal........

© Yeni Akit