Meksika’da Ölüler Günü: İspanyollaşmayan yerlilerin estetik anlatısı
Mustafa Özgür Sancar yazdı…
Meksika’daki Ölüler Günü, kolonici İspanyol zulmüne karşı İspanyollaşmayan yerlilerin hikâyesidir. Bir şenliğin çok ötesinde anlamlar taşır.
BİRLEŞEN MEKSİKA HALKI İLE EVRENSELLEŞİYOR
Yüzyıllara dayanan yağma, yakma, yoketme eylemlerine rağmen varlığını koruyan yerlilerin, yerli kültürünün sokaktaki manifestosudur.
Avrupa’dan gelerek yerlilerle birleşen Meksika halkını kuranların da festivalidir; onlar da Kıta’nın gerçek sâhipleriyle bir olup, Avrupalı atalarına karşı bağımsızlık savaşı verdiler ve Aztek ve Toltecas uygarlık ve kültürünün doğal mirasçısı sayıldılar. Bu nedenle İspanyol koloniciliği sonrası yerleşen Katolik kültürü geç dönemlerde festival üzerinde etkili oldu.
Bu hâliyle Ölüler Günü, dünyanın en özel antik uygarlıklarından bir tanesinin yerelliği aştığı, evrenselleşerek büyük insanlığa ait bir festivale dönüştüğü özel bir şenliktir.
DİYALEKTİK BİR İLİŞKİ, ESTETİK ANLATI
El Día de Muertos (Ölüler Günü) 3000 yıldan fazla bir zamana dayanır, ölümle yaşam arasındaki diyalektik döngüyü estetik bir anlatıya dönüştürür. Bir diyalektik meseledir; çünkü adı Ölüler Günü, kendisi yaşayan bir kültürün kanıtıdır.
İnsanlığa tek gerçeği anlatır: Yaşam ve Ölüm kopmaz bağlarla birbirine bağlı…
Bu seneki Ölüler Günü, siyasî plânda da gündeme gelecek. Meksika’daki anti-emperyalist hükûmet ve toplumsal dalganın kültür ve gündelik yaşam düzlemindeki yansıması olacak.
15 Eylül’de gerçekleştirilen Grito de la........
