Απρίλης 1992 Σαράγιεβο: Γκουέρνικα για αγγέλους
Τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν τον συντάκτη τους, χωρίς να συμπίπτουν κατ' ανάγκη με την άποψη του Tvxs.gr
Τώρα πού μιλάμε θα ήταν πατεράδες./Τώρα που μιλάμε δεν υπάρχουν πλέον. Εμείς, πού υπομείναμε στα ντόκια ενός αιώνος/τη μοναξιά όλων του σύμπαντος των Ροβινσώνων,/εμείς, που επιβιώσαμε των τανκς δίχως κανέναν να σκοτώσουμε, /μικρούλα η μεγίστη μου,/απόψε θʼ αγαπήσουμε χάριν αυτών
Izet Sarajlic, Γεννηθέντες το 23 εκτελεσθέντες το 44 (Αίμος, Ανθολογία Βαλκανικής Ποίησης, Οι φίλοι του περιοδικού «Αντί», 2006 Μετάφραση Ισμήνη Ραντούλοβιτς και Ηλίας Λάγιος)
«Η αγάπη μου ήταν ο κόσμος και το Σαράγιεβο ήταν το δώρο που ο κόσμος μου είχε χαρίσει…» η φράση είναι από το Ρόδο του Σαράγιεβο, φράση βαθιά πρπσωπική κι όμως βαθιά πολιτική, ίσως ακριβώς επειδή περιγράφει έναν έρωτα ανάμεσα σε δυο διαφορετικούς ανθρώπους στον πολυεθνικό Σαράγιεβο του 19ου αιώνα. Ρόδο που έγινε αντιπολεμικό σήμα στην άσφαλτο χρόνια μετά, θυμίζοντας την μεγαλύτερη σύγχρονη πολεμική πολιορκία, σε μια πόλη γεμάτη νεκροταφεία στην οποία ο θάνατο πάει “για να χαρεί” (MagicDeSpell), για να θυμηθούμε τους στίχους που τιμούν, με αφορμή το Σαράγιεβο, κάθε πόλη που αλέστηκε από τα σαγόνια της ιστορίας.
Η πολιορκία του Σεράγεβο, η μεγαλύτερη πολιορκία μιας πρωτεύουσας στην ιστορία του σύγχρονου πολέμου, ξεκίνησε τον Απρίλη του 1992 και τέλεψε τον Φλεβάρη του 1996. Κρατώντας 1.425 ημέρες ήταν τρεις φορές μεγαλύτερη από τη Μάχη του Στάλινγκραντ και από την πολιορκία του Λένινγκραντ. Έτυχε να πάω στο Σαράγεβο τον Αύγουστο του 1999 μόλις 2 μήνες μετα την περάτωση των ΝΑΤΟικών βομβαρδισμών. Δεν θα ξεχάσω, κανένας και καμιά θαρρώ από εκείνη την αποστολή δεν θα ξεχάσει, όσα αντικρύσαμε.
Ακόμη και σήμερα που πέρασε το σφουγγάρι της ιστορίας από πάνω για να σβήσει τα χνάρια της μαύρης κιμωλίας των καιρών, δεν υπάρχει στην Ευρώπη πόλη με τόσα νεκροταφεία διάσπαρτα στο κέντρο της.
Τότε οι τοίχοι ήταν διάτρητοι από σφαίρες και το χώμα μύριζε αίμα, κυριολεκτικά μύριζε ψοφίμι. Το ‘όνειρο της πολυθρησκευτικής πολυπολιτισμικής Γιουγκοσλαβίας ήταν διάτρητο κι από πριν αλλά η πολιτική του Τίτο κατέστειλε τους διαρκώς παρόντες στα Βαλκάνια εθνικισμούς, δεν τους διέλυσε όμως για πολλούς λόγους που ήταν κυρίως πέρα από τις προθέσεις του, όπως οι πολιτισμικές αλλαγές είναι πάντα πιο αργές και οι μεταβολές της συνείδησης, ακόμη κι αυτές στην σωστή........
