Prof. Dr. Ali Murat Kırık

Dünya, 28 Şubat sabahı tarihî dönüşümün eşiğinde yeni bir hakikatle yüzleşti: ABD ve İsrail'in İran'a yönelik koordineli saldırıları yalnızca bomba ve roketlerle değil, kod satırları, algoritma zincirleri ve uydu sinyalleriyle de icra edilmişti. İran dinî lideri Ali Hamaney'in öldürülmesine giden süreçte yıllarca süren dijital zemin hazırlığı yatmaktadır. Financial Times’ın birden fazla İsrail istihbarat yetkilisine dayandırdığı haberine göre Tahran'daki trafik kameralarının neredeyse tamamı yıllar önce ele geçirilmiş, görüntüler şifrelenip Tel Aviv ve güney İsrail'deki sunuculara aktarılmaktaydı. Bu görüntüler, Hamaney'in konutunun yakınındaki Pasteur Caddesi'ndeki güvenlik görevlilerinin araçlarını nereye park ettiğini, ne zaman nöbet değiştirdiğini ve hangi üst düzey yetkiliyi koruduklarını gösteren ayrıntılı profiller oluşturmak için kullanıldı.

İsrail istihbarat yetkililerinden birine atfedilen çarpıcı ifade bu paradigma dönüşümünü özetliyor: “Tahran'ı kendi büyüdüğüm sokak kadar iyi tanıyorduk. Ve bir yeri o kadar iyi tanıyınca, yerinden oynamış tek bir şeyi fark ediyorsunuz.”

PENTAGON-OPENAI ANLAŞMASI: YAPAY ZEKÂNIN ASKERÎLEŞMESİ

Şubat 2026'nın son haftasında global yapay zekâ ekosistemi stratejik bir kırılma noktasına ulaştı. Anthropic şirketi, yapay zekâ modellerinin kitlesel iç gözetim ve tam otonom silah sistemlerinde kullanılmaması yönündeki “kırmızı çizgilerini” koruyarak Pentagon ile anlaşmayı reddetti. Açık kalan boşluğu doldurmak için OpenAI, CEO Sam Altman’ın kendi deyişiyle “kesinlikle aceleci” şekilde Pentagon ile anlaşma imzaladı.

OpenAI'ın anlaşması, teorik olarak üç kırmızı çizgiye sahiptir: Kitlesel yurt içi gözetim yasağı, otonom silah sistemlerine yönlendirme yasağı ve “sosyal kredi” benzeri otomatik yüksek riskli kararlar yasağı. Ancak Elektronik Sınır Vakfı, anlaşmanın yalnızca “geçerli hukuk çerçevesinde” ifadesine yaslandığını, oysa bu hukuki çerçevenin Snowden açıklamalarından önce dahi milyonlarca Amerikalının telefon kayıtlarının toplanmasına izin verdiğini vurgulamaktadır.

Bu anlaşmanın jeopolitik ağırlığı, sözleşme detaylarının çok ötesindedir. Birincisi, OpenAI'ın GPT modelleri artık gizli ortamlarda kullanılabilir hâle gelmiştir; istihbarat ve hedefleme süreçlerine entegre olabilir. İkincisi, eş zamanlı olarak Elon Musk'ın xAI şirketinin de gizli sistemlere onay aldığı belirlenmiştir; üstelik xAI anlaşması çok daha kısıtlayıcı hükümler içermemektedir. Anthropic CEO'su Dario Amodei'nin vurguladığı üzere problem teknik değil, yapısaldır: “Yapay zekâ, devletlere kamuya açık veriyi ve coğrafi konumlama verilerini yasal görünümlü ama devrimsel ölçekte analiz etme kapasitesi sunmaktadır; mevcut hukuk bu kapasiteyle yüzleşmemiştir.”

BİRİM 8200 VE MOSSAD: DİJİTAL SAVAŞIN ÖNCÜ KUVVETLERİ

İsrail Savunma Kuvvetleri bünyesindeki Birim 8200, genel kabule göre ABD Ulusal Güvenlik Ajansının (NSA) İsrail karşılığıdır. Birkaç bin askerden oluşan ve ağırlıklı olarak 18-21 yaş grubundaki gençlerin seçildiği bu oluşum, İsrail'in istihbarat kapasitesinin yaklaşık yüzde seksenini üretmektedir.

Birimin bilinen ya da kuvvetle atfedilen başlıca siber operasyonları arasında özellikle Stuxnet dikkat çekmektedir. 2007-2010 yılları arasında ABD'nin NSA'sı ile ortak geliştirilen bu kötü amaçlı yazılım, İran'ın Natanz nükleer tesisindeki yaklaşık bin santrifüjü fiziki olarak tahrip etmiştir. Stuxnet'i benzersiz kılan, endüstriyel kontrol sistemlerini hedef alması ve operatörlere sahte telemetri verileri göndererek sabotajı gizlemesiydi.

Haziran 2025'teki 12 Günlük Savaş ile ardından gelen Şubat 2026 ortak saldırısında siber operasyonların bütünleşik rolü çarpıcı biçimde tescillendi. İran'ın hava savunma sistemleri, insansız hava araçları ve siber saldırılar aracılığıyla devre dışı bırakılmış; bu da İsrail Hava Kuvvetlerinin neredeyse tam bir üstünlük elde etmesini sağlamıştır.

HAMİLTON ÇERÇEVESI: KAMERALARDAN KİMLİĞE

İsrail'in Tahran'daki trafik kamera ağını ele geçirmesi de modern siber istihbaratın en çarpıcı vakalarından birini oluşturmaktadır. Finansal Times haberlerine göre aynı kamera altyapısı, İran'ın rejime karşı çıkan protestocuları izlemek için kullandığı bir araçken İsrail tarafından rejimin kendi liderlik kadrosuna karşı kullanılmak üzere ters mühendislikle dönüştürülmüştür. Pasteur Caddesi yakınındaki tek bir kamera açısı, Hamaney'in konutuna ulaşan vücut koruyucular ve araçlar hakkında kritik bir istihbarat akışı sağlamıştır.

Bu........

© Türkiye