Emeklilik ve evler
Türkiye’de emeklilerin ekonomik durumuyla ilgili tartışmalarda özellikle muhalefet tarafından sık sık geçmişle bugün arasında karşılaştırmalar yapılıyor. En yaygın iddialardan biri, eskiden emekli ikramiyesiyle birkaç ev alınabildiği, bugün ise bir ev dahi almanın hayal hâline geldiği yönünde. Bu iddianın ikinci kısmı büyük ölçüde doğru; birinci kısmı ise çok abartılı. Geçmişe ait bilgiler bu iddiayı doğrulamıyor, tam tersine, yalanlıyor.
Bütün çalışanlar değil esas itibarıyla Emekli Sandığı’na (ES) tabi kamu görevlileri açısından baktığımızda durum açıkça ortaya çıkıyor. Geçmişte ES’ye bağlı olarak çalışanların emekli ikramiyesinin konut satın alma gücünün bugünkünden çok daha yüksek olduğu açıkça görülüyor. Üniversite mezunu, 1/4 dereceye ulaşmış ve toplam 25 yıl hizmet etmiş bir memurun ikramiyesi 1982’de Ankara’da orta gelir gruplarının yaşadığı bölgelerdeki ortalama bir konutun yaklaşık 1,49 katına denk geliyordu. 1985’te bu oran 1,14’e, 1991’de 1,09’a ve 1996’da 1,01’e düştü. Yani geçmişte, 1991’e kadar, emekli ikramiyesi gerçekten orta hâlli bir ev almaya yetebiliyordu; bazı dönemlerde bir evden biraz fazlasını da karşılayabiliyordu. Fakat emekli ikramiyesi ile “birkaç ev”........
