Küresel Eşitsizlik: Servet Yoğunlaşması ve Yapısal Adaletsizlik
Oxfam (Oxford Committee for Famine Relief), Oxford Kıtlık Yardım Komitesi tarafından yayımlanan 2024-2026 yıllarına ilişkin küresel eşitsizlik verileri, dünya ekonomisinde gelir ve servet dağılımının giderek daha dar bir kesim lehine yoğunlaştığını ve bu eğilimin yapısal nitelik kazandığını belirtiyor. Oxfam verileri, yalnızca niceliksel bir servet artışını değil, aynı zamanda bu servetin kaynağına ve dağılım biçimine ilişkin ciddi bir meşruiyet tartışmasını da beraberinde getirmektedir. Günümüzde bireyler arasında başlamış olan ayrışma toplumsal yapıyı da bozmuştur ve değişik ortamlarda değişik sosyal huzursuzluklar oluşturmaktadır.
Yalnızca 2024 yılı itibarıyla küresel milyarderlerin serveti yaklaşık 2 trilyon dolar artış göstermiş; bu artışın önceki yıllara kıyasla üç kat daha hızlı gerçekleştiği tespit edilmiştir. Aynı dönemde milyarder sayısı da artarak 2.769’a ulaşmış ve toplam servet hacmi 15 trilyon dolara yükselmiştir. Buna karşılık, Dünya Bankası verileri doğrultusunda, günlük 6,85 doların altında gelirle yaşayan nüfusun oranında 1990 yılından bu yana kayda değer bir iyileşme sağlanamamıştır. Bu durum, ekonomik büyümenin toplumsal refaha eşit şekilde yansımadığını açık biçimde ortaya koymaktadır. BM Dünya Gıda Programı (WFP) da Küresel Açlık Krizinin 2026 yılında 363 milyon insanı akut açlık krizinin pençesine düşüreceğini, Ortadoğu’daki savaşın da 45 milyonu akut kriz riskine soktuğunu açıklamıştır.
Oxfam’ın analizine göre, dünyadaki zengin kesimlerin kayıt dışı, özellikle de offshore sistemlerini kullanarak vergilerden kaçındığını belirtiyor. Bloomberg’in haberine göre “2024 yılında vergilendirilmemiş 3,55 trilyon dolarlık servet, vergi cennetlerinde ve kayıt dışı hesaplarda saklanıyor”.
Oxfam’ın 2024 yılı raporunun servet birikiminin niteliğine ilişkin bulguları da dikkat çekicidir. Milyarder servetlerinin yaklaşık `’ının miras, tekel gücü veya siyasi bağlantılar gibi “kazanılmamış” veya kolay yoldan elde edilmiş kaynaklardan elde edildiği belirtilmiştir. Özellikle genç milyarderler arasında miras yoluyla edinilen servetin baskın hâle gelmesi, küresel ölçekte yeni bir aristokratik........
